به مردم، انفاق مى‌كند؛ و به خدا و روز رستاخيز، ايمان نمى‌آورد؛ (كار او) همچون قطعه سنگى است كه بر آن، (قشر نازكى از) خاك باشد؛ (و بذرهايى در آن افشانده شود؛) و رگبار باران به آن برسد، (و همه خاك‌ها و بذرها را بشويد،) و آن را صاف (و خالى از خاك و بذر) رها كند. آن‌ها از كارى كه انجام داده‌اند، چيزى به دست نمى‌آورند؛ و خداوند، جمعيت كافران را هدايت نمى‌كند».

در اين آيه شريفه نكات بسيارى نهفته است: از يك‌سو ريا و شرك را هم‌رديف قرار داده و از سويى ديگر عمل ريايى را بى‌نتيجه و بى‌اثر خوانده و مسلمانان را به شدت از چنين كارى نهى كرده همان‌گونه كه انفاق‌هاى توأم با منت و آزار را منفور شمرده است.

رسول خدا صلى الله عليه و آله در حديثى از آينده چنين خبر مى‌دهد.

«سَيَأْتِي عَلَى النَّاسِ زَمَانٌ تَخْبُثُ فِيهِ سَرَائِرُهُمْ وَتَحْسُنُ فِيهِ عَلانِيَتُهُمْ طَمَعاً فِي الدُّنْيَا لا يُرِيدُونَ بِهِ مَا عِنْدَ رَبِّهِمْ يَكُونُ دِينُهُمْ رِيَاءً لا يُخَالِطُهُمْ خَوْفٌ يَعُمُّهُمُ اللَّهُ بِعِقَابٍ فَيَدْعُونَهُ دُعَاءَ الْغَرِيقِ فَلا يَسْتَجِيبُ لَهُمْ؛

زمانى بر مردم فرا مى‌رسد كه باطن آن‌ها زشت و ظاهرشان براى طمع در دنيا زيبا مى‌شود. هرگز پاداش‌هايى را كه نزد خداست طلب نمى‌كنند، دينشان رياسْت و خوف خدا در وجودشان نيست. در آن زمان خدا آن‌ها را به مجازاتى مبتلا مى‌سازد كه حتى اگر مانند دعاى غريق (كسى كه با تمام وجودش خدا را مى‌خواند) خدا را بخوانند دعايشان مستجاب نمى‌شود». [١]

در منابع معروف حديث از جمله كتاب شريف‌ كافى‌ و كتاب‌ وسائل‌الشيعه‌ روايات بسيارى درباره نكوهش رياكارى وارد شده است؛ از جمله كلينى رحمه الله در جلد دوم‌ كافى‌ در حديثى از امام صادق عليه السلام نقل مى‌كند كه فرمود:

«كُلُّ رِيَاءٍ شِرْكٌ إِنَّهُ مَنْ عَمِلَ لِلنَّاسِ كَانَ ثَوَابُهُ عَلَى النَّاسِ وَمَنْ عَمِلَ لِلَّهِ كَانَ ثَوَابُهُ عَلَى اللَّهِ». [٢]

[١]. كافى، ج ٢، ص ٢٩٦، ح ١٤

[٢]. همان، ص ٢٩٣، ح ٣