پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٩٣ - شرح و تفسير مبارزه با بدعتها

است كه عكرمه از ابن عباس سؤال كرد: چرا عمر «حَىّ عَلى‌ خَيْرِ الْعَمَلِ» را از اذان حذف كرد؟ ابن عباس گفت:

«أرادَ عُمَرُ أنْ لا يَتَّكِلَ النّاسُ عَلَى الصَّلاةِ وَيَدَعُوا الْجِهادَ فَلِذلِكَ حَذَفَها مِنَ الْأذانِ». [١]

شوكانى در نيل الاوطار از كتاب‌ الاحكام‌ نقل مى‌كند:

«قَدْ صَحَّ لَنا أنَّ حَىّ عَلى‌ خَيْرِ الْعَمَلِ كانَتْ عَلى‌ عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه و آله يُؤَذَّنُ بِها وَلَمْ تُطْرَحْ إلّافي زَمَنِ عُمَرِ؛

در روايت صحيح ثابت شده است كه «حَىّ عَلى‌ خَيْرِ الْعَمَلِ» در زمان پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله بود و آن را در اذان مى‌گفتند؛ ولى در زمان عمر آن را حذف كردند». [٢]

سپس در زمان عثمان، بدعت‌هاى عجيب‌تر ديگرى گذاشته شد كه از آن جمله تقسيم بيت‌المال و مقام‌هاى حساس حكومت اسلامى در ميان خويشاوندان او و وابستگان به او بود كه همين مطلب سبب شد داد و فرياد مردم به اعتراض بلند شود؛ اعتراضى كه سرانجام منجر به قتل او شد.

امثال اين بدعت‌ها كه در كتب مشروحه كلاميه آمده، فراوان است. اميرمؤمنان على عليه السلام مى‌خواست پس از استقرار حكومت، تمام اين بدعت‌ها را حذف كند و سنت‌هاى عصر رسول‌اللَّه صلى الله عليه و آله را زنده نمايد؛ ولى متأسفانه مشكلات داخلى كشور اسلام و جنگ‌ها اجازه نداد و اين افتخار بزرگ از مسلمانان سلب شد.

[١]. بحارالانوار، ج ٨١، ص ١٤٠، ح ٣٤. رجوع شود به الغدير، ج ٦، ص ٣٠١

[٢]. نيل الاوطار، ج ٢، ص ١٩