پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٠٣ - شرح و تفسير فلسفه، بخش مهمى از احكام اسلامى

شگفت اين‌كه بعضى به جاى «سلام»، «اسلام» ذكر كرده‌اند [١] در حالى كه در هيچ‌يك از نسخ نهج‌البلاغه اين واژه نيامده، هرچند در غررالحكم‌ به جاى «سلام»، «اسلام» آمده است‌ [٢]، بنابراين تكيه بر يك احتمال نادر، مناسب تفسير كلام امام عليه السلام نيست به خصوص اين‌كه اگر به جاى «سلام»، «اسلام» بود مى‌بايست در آغاز اين سخن و به دنبال «فَرَضَ اللَّهُ الْإيمانَ تَطْهيراً مِنَ الشّرْكِ» ذكر شود.

١٩. «و امامت را براى نظم و نظام امت قرار داد»؛

(وَالْأَمَامَةَ نِظَاماً لِلْأُمَّةِ)

. هرچند در نسخه صبحى صالح در اين‌جا واژه «الامانة» آمده ولى در بسيارى از نسخ نهج‌البلاغه به جاى آن «الامامة» است و در كتاب‌ تمام نهج‌البلاغه‌ نيز «الامامة» آمده است. در غررالحكم‌ نيز به همين صورت است. حتى در شرح ابن ابى الحديد نيز «الامامة» ذكر شده است و همان را نيز تفسير كرده است. به يقين تعبير «نِظاماً لِلْأُمَّةِ» و به دنبال آن «وَالطّاعَةِ تَعْظيماً لِلْامامَةِ» تناسبى با امامت دارد نه امانت و در واقع دو جمله اخير (نوزدهم و بيستم) به منزله ضمانت اجرايى براى هجده جمله پيشين است. به هر حال شك نيست كه اگر حكومت عادلى بر كار نباشد و امامت به معناى صحيح پياده نشود، نظم امت به هم مى‌ريزد، ظالمان بر مظلومان چيره مى‌شوند و فاسدان و مفسدان پست‌هاى حساس را در اختيار مى‌گيرند و بيت‌المال مسلمانان به غارت مى‌رود و ناامنى همه جا را فرا مى‌گيرد كه تاريخ معاصر و گذشته، نمونه‌هاى فراوانى از آن را به ما ارائه داده است.

در خطبه بانوى اسلام فاطمه زهرا عليها السلام نيز تعبيرى شبيه به اين ديده مى‌شود، مى‌فرمايد:

«وَطَاعَتَنَا نِظَاماً لِلْمِلَّةِ وَإِمَامَتَنَا أَمَاناً مِنَ الْفُرْقَةِ؛

خداوند اطاعت از ما را سبب نظام امت قرار داده و پيشوايى ما را سبب جلوگيرى از

[١]. شرح نهج‌البلاغه ابن ميثم بحرانى، ج ٥، ص ٣٦٧

[٢]. غررالحكم، ص ١٧٧، ح ٣٣٧٦