پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٨٢٧ - نكته تحيتها و تبريكها

عَلِى عليه السلام خَرَجَ مِنَ الْحَمَّامِ فَلَقِيهُ إِنْسَانٌ فَقَالَ طَابَ اسْتِحْمَامُكَ فَقَالَ يا لُكَعُ وَمَا تَصْنَعُ بِالاسْتِ هَاهُنَا فَقَالَ طَابَ حَمِيمُكَ فَقَالَ أَمَا تَعْلَمُ أَنَّ الْحَمِيمَ الْعَرَقُ قَالَ فَطَابَ حَمَّامُكَ قَالَ وَإِذَا طَابَ حَمَّامِى فَأَى شَى‌ءٍ لِى وَلَكِنْ قُلْ طَهُرَ مَا طَابَ مِنْكَ وَطَابَ مَا طَهُرَ مِنْكَ؛

امام حسن عليه السلام از حمام خارج شده بود. انسانى او را ملاقات كرد و به عنوان تحيت عرض كرد:

(طابَ اسْتِحْمامُكَ)

امام عليه السلام فرمود: اى نادان! چرا واژه «إست» [١] را در اين‌جا به كار بردى؟ آن شخص عرض كرد:

«طابَ حَميمُكَ»

امام عليه السلام فرمود: مگر نمى‌دانى «حميم» به معناى عرق است (عرق كه طيب و طاهر نمى‌شود). عرض كرد:

«طابَ حَمّامُكَ»

(حمام تو پاكيزه باد) امام عليه السلام فرمود: حمام پاكيزه شود براى من چه خواهد بود؟ (اشاره به اين‌كه تو بايد به من دعا كنى نه به حمام) سپس امام عليه السلام به او فرمود: اين جمله را بگو: پاكيزه باد آنچه از تو نيكوست و نيكو باد آنچه از تو پاكيزه است. [٢]

مرحوم شوشترى از كتاب‌ تاريخ بغداد نقل مى‌كند كه عقيل به بصره آمد و با زنى ازدواج كرد. به او اين چنين تبريك گفتند:

«بِالرّفاءِ وَالْبَنينَ»

ازدواجت با سازش و فرزندان فراوان قرين باد. عقيل گفت: اين چنين نگوييد. پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله ما را از آن نهى كرده و دستور داده است اين‌گونه تبريك بگوييم:

«بارَكَ اللَّهُ لَكَ وَبارَكَ عَلَيْكَ»

مبارك باد بر تو و توفيق مراقبت بر او يابى. [٣]

از آنچه در بالا آمد استفاده مى‌شود كه اسلام براى كوچك‌ترين مسائل زندگى نيز دستور سازنده‌اى دارد و در مجموع فرهنگ جامعى را به بشريت عرضه داشته تا آن‌جا كه نشانه ايمان را دارا بودن همه آن‌ها دانسته است. در حديث‌

[١]. اين حروف سه گانه در مواردى به كار مى‌رود كه انسان به دنبال چيزى مى‌رود در حالى كه امام عليه السلام ازحمام خارج شده بود و مناسب اين بود كه قبل از رفتن به حمام چنين تحيتى گفته شود نه پس از آن. به‌علاوه اين تعبير خالى از ركاكت نيز نيست‌

[٢]. كافى، ج ٦، ص ٥٢١، ح ٢١

[٣]. بهج الصباغة، ج ١٣، ص ٤٧١