پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٨١٩ - شرح و تفسير نخست به اصلاح خويش پرداز
شرح و تفسير نخست به اصلاح خويش پرداز
امام عليه السلام در اين گفتار پرمعنا به افراد عيبجو هشدار مىدهد كه «بزرگترين عيب آن است كه آنچه خود دارى براى ديگران عيب بشمارى»؛
(أَكْبَرُ الْعَيْبِ أَنْ تَعِيبَ مَا فِيكَ مِثْلُهُ)
. اشاره به اينكه چنين انسانى خود داراى عيبى است و آن را ناديده مىگيرد حتى ممكن است به آن افتخار كند؛ اما هنگامى كه اين عيب را در ديگران مىبيند زبان به نكوهش مىگشايد و صاحب آن عيب را ملامت و سرزنش مىكند و گاه بر سر او فرياد مىزند. چنين انسانى گرفتار تناقض آشكارى است و در آنِ واحد چيزى را هم خوب مىداند و هم بد، در حالى كه عدم امكان جمع بين نقيضين و ضدين حتى بر كودكان و گاه بر حيوانات هم آشكار است و اين نشانه انحطاط فوقالعاده فكرى كسى است كه مرتكب آن مىشود. به همين دليل امام عليه السلام آن را بزرگترين عيب شمرده است.
در گفتار حكيمانه ٣٤٩ كه به تازگى از شرح آن گذشتيم امام عليه السلام چنين كسى را احمق واقعى مىشمارد و مىفرمايد:
«وَمَنْ نَظَرَ فِى عُيوبِ النَّاسِ فَأَنْكَرَهَا ثُمَّ رَضِيهَا لِنَفْسِهِ فَذَلِكَ الْأَحْمَقُ بِعَينِهِ»
. در خطبههاى فراوانى نيز امام عليه السلام به همين نكته با تعابير ديگرى اشاره كرده است؛ از جمله در خطبه ١٤٠ مىفرمايد: «در عيبجويى هيچكس نسبت به