پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٧٨٥ - شرح و تفسير يازده نكته مهم
و سنگين برود هلاك مىشود»؛
(وَمَنْ كَابَدَ الْأُمُورَ عَطِبَ)
. «كابد» از ماده «مكابدة» به معنى درگير شدن سخت با كارى است و «عَطِب» از ماده «عَطَب» بر وزن «نسب» به معناى هلاكت است. اين گفتار حكيمانه دو تفسير دارد: نخست اينكه انسان هنگامى كه مىخواهد به سراغ كارهاى مهم و سخت برود بايد پيشبينىهاى لازم و مقدمات كار را از هر نظر فراهم كند. در غير اين صورت گرفتار مىشود و به هلاكت مىرسد.
تفسير ديگر اينكه انسان چون به سراغ كارى مىرود در صورتى كه با مشكلات سخت يا بنبستها روبرو شد نبايد اصرار ورزد و لجوجانه ادامه دهد كه مايه هلاكت اوست.
بنابراين نه بدون مقدمه بايد به سراغ كارهاى مهم رفت و نه لجوجانه در انجام كارهاى سخت اصرار داشت كه هر دو مايه از بين رفتن نيروها و قواى انسان و هلاكت است.
البته هلاكت در اينجا ممكن است به معناى مرگ يا كنايه از ناتوانى شديد و از دست دادن نيروها باشد.
سپس امام عليه السلام به نكته پنجم كه از جهاتى شباهت با نكته چهارم دارد، هر چند با آن متفاوت است، اشاره كرده مىفرمايد: «هركس خود را در گردابهاى خطرناك بيفكند، غرق مىشود»؛
(وَمَنِ اقْتَحَمَ اللُّجَجَ غَرِقَ)
. اشاره به اينكه كسى كه بىمطالعه خودش را در امور خطرناك بيندازد، سرانجام غرق خواهد شد. البته شجاعت صفت بسيار پسنديدهاى است؛ ولى تهوّر صفت زشت و ناپسندى است، چراكه شجاعت را در غير مورد، صرف كرده است و اين به كار كوهنوردانى شبيه است كه از نقاط خطرناك به سوى قله پيش مىروند، اين كار عاقلانه نيست، بايد راههاى مطمئنتر را پيدا كرد و از آن طريق به قله صعود نمود.