پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٧٥٠ - شرح و تفسير زيانكاران هر دو جهان!

در اين‌جا نيز امام عليه السلام به دو موضوع از منابع حرام اشاره فرموده است:

نخست، به دست آوردن مال از طريق باطل، مانند اين‌كه در بخت‌آزمايى‌ها و امثال آن اموالى به دست آورد و يا اشيايى را كه معامله بر آن باطل است مورد استفاده قرار دهد و ديگر اين‌كه حقوقى را كه به آن اموال تعلق مى‌گيرد- اعم از حقوق شرعى و حق الناس- نمى‌پردازد.

« (در نتيجه) آن را از طريق حرام به دست آورده و گناهان آن را بر دوش مى‌كشند»؛

(أَصَابَهُ حَرَاماً، وَاحْتَمْلَ بِهِ آثَاماً [١])

. در حديثى كه مرحوم علامه مجلسى در بحارالانوار آورده است مى‌خوانيم:

«قَالَ سَمِعْتُ الرِّضَا عليه السلام يقُولُ لا يجْتَمِعُ الْمَالُ إِلَّا بِخِصَالٍ خَمْسٍ بِبُخْلٍ شَدِيدٍ وَأَمَلٍ طَوِيلٍ وَحِرْصٍ غَالِبٍ وَقَطِيعَةِ الرَّحِمِ وَإِيثَارِ الدُّنْيا عَلَى الْآخِرَةِ؛

راوى مى گويد: از امام على بن موسى‌الرضا عليه السلام شنيدم كه مى‌فرمود: مال، (غالباً) انباشته نمى‌شود مگر از پنج راه: بخل شديد، آرزوهاى دور و دراز، حرص غالب بر انسان، قطع رحم و ترجيح دنيا بر آخرت». [٢]

بديهى است اگر انسان بخيل نباشد و گرفتار آرزوهاى طولانى نگردد و حرص نورزد و خويشاوندان خود را از اموالش بهره‌مند سازد و آخرت را بر دنيا از طريق انجام دادن كارهاى خير با اموالش ترجيح دهد، اموال، غالباً انباشته نخواهد شد.

آن‌گاه امام عليه السلام به نتيجه نهايى اسف‌انگيز و شوم اين اعمال اشاره كرده مى‌فرمايد: «اين افراد بر پروردگار خويش (در قيامت) وارد مى‌شوند در حالى كه غمگينند و افسوس مى‌خورند كه هم دنيا را از دست داده‌اند و هم آخرت را و اين زيان آشكارى است»؛

(فَبَاءَ بِوِزْرِهِ، وَقَدِمَ عَلَى رَبِّهِ آسِفاً لَاهِفاً، قَدْ

«خَسِرَ

[١]. «آثام» جمع «إثم» به معناى گناهان است؛ ولى در بعضى از نسخ نهج‌البلاغه مانند نسخه مرحوم علامه شوشترى «أثام» بر وزن «أنام» آمده كه به معناى كيفر گناه است‌

[٢]. بحارالانوار، ج ٧٠، ص ١٣٨، ح ٥