پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٧٤ - شرح و تفسير پاسخ جالب به دو سؤال
هر روز همه را همزمان روزى مىدهد. كسى كه چنين قدرتى دارد، در مورد حساب نيز همه را در زمان واحد محاسبه مىكند.
سؤال كننده سپس سؤال ديگرى را در همين موضوع عنوان كرد و تصورش اين بود كه محاسبه كردن نياز به رويارويى دارد، در حالى كه مردم خدا را نمىبينند، ازاينرو سؤال كرد چگونه آنها را محاسبه مىكند در حالى كه او را نمىبينند؟
(فَقِيلَ: كَيْفَ يُحاسِبُهُمْ وَلا يَرَوْنَهُ؟)
. امام عليه السلام در اينجا نيز با ذكر همان مثال سابق شنونده را قانع ساخت، فرمود:
«همانگونه كه به همه آنها روزى مىدهد و او را نمىبينند»؛
(فَقالَ عليه السلام: كَمَا يَرْزُقُهُمْ وَلَا يَرَوْنَهُ)
. از آسمان و زمين براى آنها روزى مىفرستد، درختان ميوه مىدهند، زمينها دانههاى غذايى را پرورش مىدهند، حيوانات شيرده شير مىدهند و خلاصه ابر و باد و مه و خورشيد و فلك دركارند و روزىِ روزىخواران را مىرسانند بىآنكه كسى رازق حقيقى را با چشم ببيند.
در قيامت نيز همينگونه است: نامههاى اعمال گشوده مىشوند و همه انسانها در برابر ميزان عدل پروردگار قرار مىگيرند و وزن اعمال آنان و محاسبه كارهاى تمام عمرشان، در يك لحظه انجام مىشود. همانگونه كه قرآن مجيد در هشت آيه مختلف قرآن فرموده است: خداوند، «سريع الحساب» است. «إِنَّ اللَّهَ سَرِيعُ الْحِسَابِ»، «وَاللَّهُ سَرِيعُ الْحِسَابِ»، «وَهُوَ سَرِيعُ الْحِسَابِ».
در روايات اسلامى نيز مىخوانيم:
«إنَّهُ سُبْحانَهُ يُحاسِبُ جَميعَ عِبادِهِ عَلى مِقْدارِ حَلْبِ شاةٍ؛
خداوند حساب همه بندگان را در زمان كوتاهى بهاندازه دوشيدن گوسفند رسيدگى مىكند». [١]
در روايت ديگرى آمده است:
«إنَّ اللَّهَ تَعالى يُحاسِبُ الْخَلائِقَ كُلَّهُمْ في مِقْدارِ
[١]. مجمع البيان، ج ٤، ص ٧٥