پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٠٩ - شرح و تفسير به پاس نعمتهايش عصيان مكن

شرح و تفسير به پاس نعمت‌هايش عصيان مكن‌

امام عليه السلام در اين كلام شريف خود به نكته دقيقى در مسائل مربوط به اطاعت و ترك معصيت اشاره مى‌كند، مى‌فرمايد: «اگر خداوند تهديد به عذاب در برابر عصيان نكرده بود باز واجب بود كه به پاس نعمت‌هايش نافرمانى او نشود»؛

(لَوْ لَمْ يَتَوَعَّدِ اللَّهُ عَلَى مَعْصِيَتِهِ لَكَانَ يَجِبُ أَلَّا يُعْصَى شُكْراً لِنِعَمِهِ)

. متكلمان، در علم كلام، نخستين مسئله‌اى را كه مورد بحث قرار مى‌دهند مسئله وجوب معرفة اللَّه است؛ يعنى ما بايد به دنبال اين مسئله برويم كه خالق اين جهان كيست و صفاتش چيست؟ چراكه وجود خود را مشمول نعمت‌هاى فراوان مادى و معنوى مى‌بينيم و مى‌دانيم اين نعمت‌ها از ما نيست؛ از لحظه انعقاد نطفه ما در رحم مادر، تا لحظه‌اى كه چشم از اين جهان فرو مى‌بنديم نعمت‌هايى به سوى ما سرازير است كه بسيارى از آن‌ها را حتّى يك گام براى تحصيلش برنداشتيم. وجدان آدمى قضاوت مى‌كند كه به دنبال آفريننده اين نعمت‌ها برويم و شكر منعم به جا بياوريم. از اين‌جا مسائل مربوط به خداشناسى و معارف دينى شكل مى‌گيرد.

در مسائل عملى كه مربوط به اطاعت و ترك عصيان است نيز همين معنا صادق است. به فرض كه خداوند مجازاتى براى معصيت‌كاران قرار نداده بود باز هم وجدان ما قضاوت مى‌كرد كه از باب شكر منعم عصيان او را ترك كنيم.