پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٣٤ - شرح و تفسير مستحبات مزاحم واجبات را ترك گوييد

و مهم عنوان مى‌شود كه اگر دو عمل، يكى مستحب و ديگرى واجب و يا دو عمل واجب كه يكى از ديگرى مهم‌تر است با هم تعارض كنند، حكم عقل و شرع هر دو بر اين است كه اهم را مقدم دارند و مهم را رها كنند.

اين نكته قابل توجه است كه دليل رها كردن واجبات و پرداختن به مستحبات مى‌تواند علاقه خاص انسان به آن مستحب باشد؛ خواه به سبب آن‌كه عامه مردم آن را بيشتر مى‌پسندند؛ مانند شركت در ساختن مؤسسات خيريه نسبت به پرداختن وجوهات شرعيه، يا به سبب اين‌كه انجام آن مستحب نشاطآور است ولى انجام آن واجب چندان نشاطى ندارد؛ مانند سفرهاى زيارتى مخصوصاً با كاروان‌هاى مرفه كه انسان را به نشاط مى‌آورد؛ ولى هرگاه بخواهد نمازهاى قضاى واجب را به جا بياورد ملالت پيدا مى‌كند و شايد بعضى از عوام نيز چنين پندارند كه واجبات ثوابى ندارد، چون وظيفه انسان است؛ ولى مستحبات ثواب فراوانى دارد غافل از اين‌كه ثواب واجبات بسيار بيشتر است؛ و امثال اين موارد.

در كتب فقه راجع به اين‌كه آيا مى‌شود در وقت فريضه، نماز مستحب به جا آورد يا نه (منظور مستحبات ابتدايى است نه نوافل يوميه) فقها بحث مشروحى دارند و در بعضى از احاديث نيز اشاره به اين مطلب شده است. امام صادق عليه السلام در حديثى مى‌فرمايد:

«إِذَا حَضَرَتِ الْمَكْتُوبَةُ فَابْدَأْ بِهَا فَلا يَضُرُّكَ أَنْ تَتْرُكُ مَا قَبْلَهَا مِنَ النَّافِلَةِ؛

هنگامى كه وقت نماز واجب فرا رسد به آن بپرداز و اگر نافله‌هاى پيش از آن را ترك كنى به تو زيانى نمى‌رساند» [١] شرح بيشتر اين مطلب را مى‌توانيد در كتاب‌ جواهر الكلام‌، ج ٧، ص ٢٥٠ مطالعه كنيد.

[١]. تهذيب الاحكام، ج ٢، ص ٢٤٧، ح ٢١