پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٤٧ - شرح و تفسير گفتار دانشمندان، درد يا دارو؟

شرح و تفسير گفتار دانشمندان، درد يا دارو؟

امام عليه السلام در اين گفتار حكيمانه به آثار مثبت و منفى گفتار دانشمندان اشاره كرده، مى‌فرمايد: «گفتار دانشمندان اگر صحيح و درست باشد دوا (داروى شفابخش) و اگر نادرست و خطا باشد درد و بيمارى است»؛

(إِنَّ كَلَامَ الْحُكَمَاءِ إِذَا كَانَ صَوَاباً كَانَ دَوَاءً، وَإِذَا كَانَ خَطَأً كَانَ دَاءً)

. اين سخن از آن‌جا سرچشمه مى‌گيرد كه مردم چشم به سخنان دانشمندان مى‌دوزند و گوش جان به گفتار آن‌ها مى‌سپارند به خصوص حكيم و دانشمندى كه آزمايش خود را در ميان مردم پس داده و سابقه تقوا و وارستگى او در ميان آنان مشهور باشد. چنين كسى هرچه بگويد بسيارى از مردم آن را به‌كار مى‌برند به همين دليل اگر گفتار درستى باشد داروى دردهاى فردى و اجتماعى مادّى و معنوى مردم خواهد بود و اگر به راه خطا برود باز ناآگاهانه مردم از آن پيروى مى‌كنند و موجب دردهاى مادى و معنوى جامعه مى‌شود.

اين سخن هشدارى است به دانشمندان و علما و حكماى جامعه كه درباره سخنان خود درست بينديشند و دقت كنند و بدانند يك گفتار نابجا از سوى آن‌ها ممكن است جامعه‌اى را بيمار كند و عواقب سوء آن دامن خود آن‌ها را نيز بگيرد، ازاين‌رو گفته‌اند: لغزش عالِم به منزله لغزش عالَم است.

در حديث ديگرى از اميرمؤمنان عليه السلام مى‌خوانيم:

«زَلَّةُ الْعَالِمِ كَانْكِسَارِ السَّفِينَةِ