پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٢٩ - شرح و تفسير نخست حق را بشناس سپس پيروانش را

باشند يا از مردم عادى.

اشاره به اين‌كه تو نگاه به «طلحه» و «زبير» كردى كه از ياران پيامبر صلى الله عليه و آله بودند و روزى در ركاب آن حضرت جهاد و فداكارى داشتند و همچنين به همسر پيغمبر صلى الله عليه و آله عايشه نگريستى و حق و باطل را بر معيار آن‌ها قرار دادى و اين اشتباه بزرگ توست.

هنگامى كه «حارث» براى توجيه كار خود به كار «سعد بن ابى وقّاص» و «عبداللَّه بن عمر» اشاره كرد، حضرت در پاسخ او فرمود: اشتباه بزرگ آن‌ها اين بود كه بى‌طرف ماندند؛ نه حق را انتخاب كردند و نه باطل را. بالاخره در ميان اين دو گروه حتماً يكى بر حق بود؛ خوب بود گروه حق را شناسايى و از آن دفاع مى‌كردند، بنابراين آن‌ها قطعاً خطاكار بودند.

در اين‌كه منظور از جمله «لَمْ يَخْذُلَا الْباطِلَ» چيست؟ گفته شده منظور اين است كه آن‌ها با سكوتشان در برابر اصحاب جمل و اهل شام، باطل را يارى كردند، زيرا خذلان به معناى ترك يارى است، بنابراين «لَمْ يَخْذُلا» به معناى يارى كردن است.

همين جمله در حكمت ١٨ به صورت ديگرى آمده كه هماهنگ‌تر با مقصود امام عليه السلام است؛ در آن‌جا امام عليه السلام درباره كسانى كه از جنگ كردن با شورشيان به همراه او خوددارى كرده بودند مى‌فرمايد:

«خَذَلُوا الْحَقَّ وَ لَمْ يَنْصُرُوا الْبَاطِلَ؛

آن‌ها دست از يارى حق برداشتند (و حق را تنها گذاشتند) و باطل را نيز يارى نكردند».

به هر حال تمام اين‌ها، نكوهش افرادى است كه به گمان خود راه تقوا را مى‌پويند و در حوادث مهم مذهبى و اجتماعى و سياسى بى‌طرف مى‌مانند؛ همان بى‌طرفى كه نشان عدم مسئوليت در برابر حق و باطل است. در طول تاريخ اسلام به اين‌گونه افراد برخورد مى‌كنيم و امروز هم در جامعه خود كسانى را مى‌بينيم كه‌