پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٠١ - شرح و تفسير به هنگام مقابله با دشمن از زنان دورى كنيد

شرح و تفسير به هنگام مقابله با دشمن از زنان دورى كنيد

امام عليه السلام هنگامى كه سپاهى را براى فرستادن به ميدان نبرد بدرقه مى‌كرد فرمود: «تا آن‌جا كه مى‌توانيد از زنان دورى جوييد»؛

(أَنَّهُ شَيَّعَ جِيْشاً بِغَزْيَةٍ [١] فَقالَ:

اعْذِبوا عَنِ النِّسَاءِ مَا اسْتَطَعْتُمْ)

. مرحوم سيّد رضى در شرح اين عبارت بر جمله «اعْذِبوا» به عنوان تعبيرى فصيح و جالب تكيه كرده مى‌گويد: معناى اين سخن آن است كه از ياد زنان و دل‌مشغولى به آن‌ها به هنگام جنگ صرف نظر كنيد و از نزديكى با آنان امتناع ورزيد، چراكه اين كار، بازوان حميّت را سست و در تصميم خلل ايجاد مى‌كند و از حركت سريع وكوشش در جنگ بازمى‌دارد و (به‌طور كلى) هركس از چيزى امتناع ورزد درباره او گفته مى‌شود «اعْذَبَ عَنْهُ»، و «العاذِب» و «الْعَذوب» به كسى گفته مى‌شود كه از خوردن و آشاميدن امتناع ورزد»؛

(وَمَعْناهُ: اصْدِفُوا عَنْ ذِكْرِ النّساءِوَشُغْلِ‌الْقَلْبِ بِهِنَّ، وَامْتَنَعُوا عَنِ‌الْمُقارَبَةِ لَهُنَّ، لِأَنَّ ذلِكَ يَفُتُّ في عَضُدِالْحَمِيَّةِ، وَيَقْدَحُ في مَعاقِدِ الْعَزيمَةِ وَيَكْسِرُ عَنِ الْعَدُوّ وَيَلْفِتُ عَنِ الْإبْعادِ فِي الْغَزْوِ، وَكُلُّ مَنِ امْتَنَعَ مِنْ شَيْ‌ءٍ فَقَدْ أعْذَبَ عَنْهُ وَالْعاذِبُ وَالْعَذُوبُ: الْمُمْتَنِعُ مِنَ الْأَكْلِ وَالشُّرْبِ)

.______________________________

(١). در بسيارى از نسخ به جاى «بغزية» بِسَرِيَّةٍ آمده است كه لفظ مناسبى است، زيرا ظاهر عبارت اين است كه‌امام عليه السلام در آن جنگ حضور نداشته است و به چنين جنگى كه پيغمبر و امام عليهم السلام در آن حضور ندارند «سَريّة» گفته مى‌شود و در تعدادى از نسخ آمده است: «يُغزيه» (از باب افعال) به معناى فرستادن به ميدان جنگ؛ اما واژه «بغزية» ظاهراً غلط است، زيرا غزية تنها اسم محلى است و تناسبى با كلام امام عليه السلام ندارد