پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٤٩ - ترجمه
فَرَّطْتُ فِي جَنْبِ اللَّه». [١]
١٨. « (از كسانى مباش كه) در گفتار به خود مىنازد و در عمل بسيار كوتاهى مىكند»؛
(فَهُوَ بِالْقَوْلِ مُدِلٌّ، وَمِنَ الْعَمَلِ مُقِلٌّ)
. «مُدِلّ» يعنى مغرور و مسرور و كسى كه به اعمال خود مىنازد.
مضمون اين سخن، در اوصاف پيش آمد ولى امام عليه السلام با قدرتى كه در فصاحت و بلاغت داشته گاه مطلبى را لازم و ضرورى مىبيند با تعبيرات گوناگون كه هر كدام جديد و تازه است بيان فرمايد.
در حديث جالبى كه در كتاب شريف كافى آمده است مىخوانيم امام صادق عليه السلام فرمود: عالمى به نزد عابدى آمد. به او گفت: نمازت چگونه است؟
عابد (از روى غرور و ناز) گفت: آيا مثل منى از نمازش سؤال مىشود؟ من از فلان زمان (از ساليان دراز) عبادت خدا مىكردهام. عالم گفت: گريه تو چگونه است؟ باز (مغرورانه) گفت: چنان گريه مىكنم كه اشكهايم جارى مىشود. عالم به او گفت:
«فَإِنْ ضَحِكَكَ وَأَنْتَ خَائِفٌ أَفْضَلُ مِنْ بُكَائِكَ وَأَنْتَ مُدِلٌّ إِنَّ الْمُدِلَّ لَا يَصْعَدُ مِنْ عَمَلِهِ شَيْءٌ
؛ اگر بخندى و از اعمالت ترسان باشى برتر از اين است كه گريه كنى در حالى كه به اعمال خود مغرورى و به آن مىنازى، زيرا شخصى كه از اعمال خود مغرور و مسرور است چيزى از اعمالش به سوى قرب خدا بالا نمىرود». [٢]
١٩. « (از كسانى مباش كه) براى دنياى فانى، تلاش و كوشش فراوان دارد ولى براى آخرت باقى مسامحهكار است»؛
(ينَافِسُ فِيمَا يَفْنَى، وَيسَامِحُ فِيمَا يبْقَى)
. «منافسة» يعنى پيشى گرفتن بر ديگران.
تعبير به «ما يَفنى» اشاره به دنياى فانى است، همانگونه كه «ما يَبقى» اشاره به
[١]. محاسن برقى، ج ١، ص ١٢٠، ح ١٣٤.
[٢]. كافى، ج ٢، ص ٣١٣، ح ٥.