فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٥٢٦ - خوردنى
مانند شير،(٦)و مسخ شدگان همچون فيل،(٧)غير خوردنىاند.
٣ ـ ٢. حشرات:
همه انواع حشرات( --> حشرات)، مانند موش و عقرب غير خوردنىاند.(٨)اسباب عروض تحريم:نجاستخوارى( --> نجاستخوارى)، خوردن شيرخوك( --> خوك)و موطوء انسان واقع شدن( --> آميزش با حيوان)، اسباب حرام شدن حيوان حلال گوشتاند.
تخم:خوردنى و غير خوردنى بودن تخم جانوران، تابع خوردنى و غير خوردنى بودن گوشت آنها است(٩)( --> تخم).
ب. گياهان:گياهان خبيث و زيانآور، مانند گياهان سمّى حرام است.(١٠)
ج. جمادات:مردار؛(١١)اجزاى جدا شده از حيوان زنده؛(١٢)گِل و نيز بنابر قول برخى خاك، جز تربت امام حسين عليه السّلام(١٣)( --> تربت)؛ مواد سمى؛(١٤)مواد مست كننده؛(١٥)عين نجس، مانند مدفوع؛(١٦)چيز متنجس قبل از تطهير و نيز متنجس تطهيرناپذير،(١٧)و آنچه كه خبيث(١٨)يا داراى زيان قابل اعتنا باشد،(١٩)حرام است.
سپرز (طحال)؛ نرى؛ دنبلان؛ خون؛ فضله و سرگين و بنابر مشهور، مثانه؛ زهره دان و بچه دان حيوان حلال گوشت، غير خوردنى و حرام است. در حرمت فرج؛ غدد (دشول)؛ نخاع؛ چيزى در مغز به اندازه نصف نخود؛ مردمك چشم؛ پيه موجود در دو طرف گردن تا تيره پشت و آنچه به نام ذات الأشاجع( --> ذات الأشاجع)در ميان سُم حيوان قرار دارد، اختلاف است. برخى قائل به كراهتند(٢٠)( --> ذبح).
در مثل ماهى و ملخ، همه اجزاى آن، جز خون و فضله، خوردنى است. خون و فضله آن نيز اگر از خبائث شمرده شود حرام، وگرنه حلال است.(٢١)
ساير احكام:استنجا( --> استنجاء)با خوردنيهايى كه در شرع محترمند، مانند نان حرام است.(٢٢)
سجده بر خوردنيها باطل است.(٢٣)
خوراك از مصاديق نفقه واجب به شمار مىرود(٢٤)( --> نفقه).
( --> خوردن)