فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ١٣٢ - جواز
لبيك گويى به ندا كننده:بر محرم مكروه است در پاسخ كسى كه او را صدا مىزند لبيك گويد.(٦)
پاسخ سكوتى:بنابر قول مشهور، سكوت باكره(--> باكره)در برابر پيشنهاد ازدواج، پاسخ مثبت تلقى مىشود.(٧)
پاسخ اقرارى:اگر كسى مدّعىِ طلبى از ديگرى باشد و او بپذيرد، پاسخ وى اقرار به شمار مىرود(--> اقرار).
پاسخ به ادّعا:كسى كه نزد قاضى عليه ديگرى طرح دعوا كرده، پاسخ متهّم (مدّعى عليه) در برابر ادعاى وى يا اقرار خواهد بود يا انكار كه بر هر كدام آثارى مترتّب است(٨)(--> دعوا).
جوارحجوارح: حيوان شكارى/ اعضاء(--> عضو).
جوارح به معناى نخست، جمع جارحه به معناى حيوان شكارى، اعم از پرنده ـ همچون باز، شاهين و عقاب ـ و غير پرنده، مانند پلنگ و سگ به كار رفته است(--> حيوان).
عنوان جوارح در قرآن كريم نيز به كار رفته است(١)و فقها در مسئله حلّيت شكار سگ شكارى(--> سگ شكارى)به آن استناد كردهاند.(٢)
(--> آلات صيد)
جوازجواز: اباحه/ صحّت/ عدم لزوم عقد/ نافذ بودن .
اين عنوان در كلمات فقها به معانى گوناگون به كار رفته است. گاه از جواز، اباحه به معناى خاص (مخيّر بودن مكلف بين فعل و ترك بدون رجحان يكى بر ديگرى) اراده مىشود كه يكى از احكام پنج گانه تكليفى است(--> حكم تكليفى). و گاه اباحه به معناى عام، كه مطلق افعال غير لازم، اعم از مباح، مستحب و مكروه يا افعال غير ممنوع، اعم از آن سه و واجب را دربر مىگيرد(--> اباحه). گاهى نيز مراد از جواز، حكمى وضعى است.