فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٣٣ - جائفه
جائر --> سلطان جائر
جائفهجائفه: جراحت ناشى از نفوذ آلت جرح به درون بدن.
جائفه جراحتى است كه آلت جرح به بخشهاى ميان تهى بدن، مانند شكم، پهلو، سينه و گودى گلو نفوذ كند. جائفه در سر با سرايت جراحت به درون مغز تحقق مىيابد كه از آن به «دامغه» تعبير مىگردد و زنده بودن شخص در اين صورت بعيد مىنمايد(١)( --> دامغه). در تحقق جائفه ـ بنابه تصريح برخى ـ صرف نفوذ به درون، هرچند با آلتى همچون سوزنِ بلند كفايت مىكند.(٢)از اين عنوان در باب قصاص و ديات سخن گفتهاند.
قصاص:در جائفه ـ از آن جهت كه ممكن است در مقام قصاص جنايت بيشترى بر جانى وارد گردد ـ قصاص ثابت نيست.(٣)
ديات:ديه جائفه يك سوم ديه كامل است.(٤)اگر آلت جرح از يك طرف بدن داخل و از طرف ديگر خارج شود، مثلاً از سمت سينه داخل و از پشت بيرون رود آيا دو جائفه به شمار مىرود و دو ديه دارد يا يكى و يك ديه؟ مسئله اختلافى است.(٥)برخى در اين فرض قائل به ٤٣٣ دينار و يك سوم دينار ديه شدهاند.(٦)
اگر كسى ابتدا بر عضوى از اعضاى ديگرى آسيبى وارد كند و سپس بر محلّ آسيب ديده، جراحت جائفه وارد سازد، دو ديه بر عهدهاش ثابت مىگردد: ديه جراحت و ديه جائفه.(٧)
اگر كسى بر محلّ جائفهاى كه ديگرى وارد ساخته، آلت جرحى وارد كند، در صورت عدم گسترش جراحت، ديهاى بر او نيست و تنها تعزير مىشود و در صورت گسترش از عمق و سطح، به گونهاى كه جائفه جديد بر آن صدق