فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٣٤٨ - حَكَم --> تحكيم
و حَىَّ عَلَى خَيْرِ العَمَل)حولقه(لاحَوْلَ وَ لاقُوَّةَ إلاّ باللّه)بگويد.(٤)
برخى، حكايت اقامه را نيز مستحب دانستهاند.(٥)هرچند قول منسوب به مشهور اختصاص استحباب آن به اذان است.(٦)
سزاوار است حكايت«قَدْ قامَتِ الصَلاة»بدين گونه باشد:«اَللّـهُمَ اَقِمْها وَ اَدِمْها وَ اجْعَلْنى مِن خَيْرِ صالِحى اَهْلِها».(٧)
حكايت اذان در حال نماز نيز بنابر نظر گروهى مشروع است ليكن «حيعلات» را بايد به «حولقه» تبديل كند و در صورت عدم تبديل نماز باطل مىشود.(٨)
حكايت اذان و اقامهاى كه از مثل راديو و تلويزيون غير مستقيم شنيده مىشود بنابر تصريح برخى مستحب نيست.(٩)
با حكايت همه فصول اذان و اقامه، بدون تبديل «حيعلات» به «حولقه» نيازى به گفتن اذان و اقامه براى نماز نيست. البته برخى اكتفا به حكايت آن دو را به قصد حكايت جهت نماز مقيّد كردهاند.(١٠)
ساير احكام:در صحّت قرائت نماز، قصد حكايت قرآن شرط است؛ از اين رو، اگر حمد و سوره را بدون قصد حكايت قرآن، بلكه تنها به قصد انشاء مضمون آن بخواند نماز باطل خواهد بود(١١)( --> قرائت).
در تحقّق غيبت( --> غيبت)فرقى بين قول و فعلى كه حكايت از وجود عيب مىكند نيست.(١٢)
حكايت صدا و لهجه مؤمنان يك منطقه يا قوميت به قصد خنداندن و سرگرمى در صورتى كه موجب هتك حرمت آنان نشود بنابر تصريح بعضى جايز است.(١٣)
حُكره--> احتكار
حَكَم --> تحكيم