فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٣٤٤ - حُقَّه
هر دو، بر اساس عددى محاسبه مىگردد كه نسبت به نصاب فرا گيرتر است؛ بنابر اين در مثل دويست شتر، مالك بين محاسبه بر اساس هر دو نصاب (پنجاه پنجاه و چهل چهل) مخيّر است و در مثل ١٥٠ شتر كه با يك نصاب (پنجاه پنجاه) مطابقت دارد، بر اساس همان محاسبه مىكند كه نتيجه آن پرداخت سه حقّه است و در مثل ١٤٠ و ٢٦٠ شتر كه با هيچ يك از دو نصاب مطابقت ندارد، در اوّلى بر اساس چهل چهل و در دومى بر پايه پنجاه پنجاه محاسبه مىشود؛ در نتيجه زكات ١٤٠ شتر سه بنت لبون و زكات ٢٦٠ شتر پنج حقّه است؛ ليكن برخى گفتهاند: چنانچه با جمع بين هر دو، مطابقت با نصاب به دست آيد، واجب است بر اساس هر دو نصاب محاسبه شود، مانند ١٤٠ و ٢٦٠ شتر كه زكات آنها در اوّلى دو حقّه و يك بنت لبون و در دومى دو حقّه و چهار بنت لبون است(١)( --> نصاب).
در ديه قتل شبه عمد و نيز قتل خطا در صورتى كه جانى تصميم به پرداخت شتر به عنوان ديه داشته باشد، بنابر قول مشهور، ٣٣ شتر از صد شتر در فرض نخست و سى نفر از آن در فرض دوم بايد حقّه باشد(٢)( --> ديات).
حقّه
حُقَّه: واحد اندازه گيرى وزن.
در كلمات برخى فقها در تعيين مقدار آب كُرّ( --> آب كرّ)و زكات فطره( --> زكات فطره)در باب طهارت و زكات از دو نوع حقّه نام برده شده است: حقّه عراقى يا بقّالى و حقّه اسلامبولى يا عطارى. مقدار حقه عراقى بنابر گفته برخى معاصران چهار اوقيه عراقى و به وزن، ٩٣٣ مثقال و يك سوم مثقال صيرفى (٤٤٧٠ گرم) است(١)و بنابر گفته صاحب جواهر وزن آن در سال ١٢٣٩ هـ . ق (عصر صاحب جواهر) ٦٤٠ مثقال صيرفى بوده است.(٢)مقدار حقّه اسلامبولى ٢٨٠ مثقال صيرفى است.(٣)
در روايات براى تعيين مقدار آب كرّ و زكات فطره عناوين رطل و صاع و مانند آنها به كار رفته است. از سوى برخى فقها واحدهاى ياد شده به حقّه ـ كه در زمان