فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ١٦٩ - چاه مستراح
چاه مستراح: چاه ويژه دستشويى.
از آن به مناسبت در بابهاى طهارت، صلات و اجاره سخن رفته است.
طهارت:اگر قرآن يا چيز محترمى ديگر در چاه مستراح بيفتد، خارج كردن آن واجب است و در صورت عدم امكان بيرون آوردن آن، در اينكه تخلّى در آن جايز است يا واجب است تا زمان يقين به پوسيدن آن از چاه استفاده نشود، اختلاف است.(١)
بنابر قول مشهور مستحب است بين چاه مستراح و چاه آب در زمين سخت و نيز در غير زمين سخت در صورتى كه سطح مكان چاه آببالاتر از چاه مستراح باشد، پنج ذراع و در زمين نرم و نيز در غير زمين نرم در صورتى كه سطح چاه مستراح بالاتر از چاه آب يا مساوى آن باشد، هفت ذراع فاصله باشد.(٢)ريختن آب غسل ميّت،(٣)همچنين آب وضو(٤)در چاه مستراح كراهت دارد.
صلات:نماز خواندن در مقابل ديوار رطوبت گرفته از چاه مستراح مكروه است. با پوشاندن ديوار كراهت برطرف مىشود.(٥)
اجاره:خانهاى كه اجاره داده مىشود بايد از هرجهت براى مستأجر قابل استفاده و انتفاع باشد؛ بنابر اين اگر چاه مستراح آن پر باشد واجب است موجر آن را خالى كرده و تحويل مستأجر دهد و در صورت خود دارى از اين كار، به گونهاى كه بر اثر آن منفعت قابل توجهى از مستأجر فوت شود، مستأجر مىتواند اجاره را برهم بزند؛ بلكه برخى گفتهاند: به مجرد اطلاع وى از اين امر، حقّ فسخ آن را دارد. اگر چاه در اثناى مدت اجاره به سبب استفاده مستأجر پر شود، در اينكه تخليه آن بر عهده موجر است يا مستأجر، اختلاف مىباشد.(٦)