فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٦٦٥ - دوستى
دوست خوب گزيدن و دوستان زياد گرفتن، مستحب، و در روايات بدان تشويق و ترغيب شده است.(١)در روايتى از اميرمؤمنان عليه السّلام آمده است: «ناتوانترين مردم كسى است كه در گرفتن دوست ناتوان باشد و ناتوانتر از او كسى است كه دوستى را كه بدان دست يافته از دست بدهد».(٢)
در روايتى از امام صادق عليه السّلام، چارچوب دوستى ـ كه بدون آن، دوستى تحقق نمىيابد ـ در پنج چيز دانسته شده است: اوّل، آنكه نهان و آشكار او براى تو يكى باشد. دوم، زينت تو را زينت خود و عيب تو را عيب خود بداند. سوم، دستيابى به ثروت و قدرت، موضع او را نسبت به تو تغيير ندهد. چهارم، از آنچه در توان دارد نسبت به تو دريغ نكند و پنجم كه جامع همه خصلتهاى پيشين است، اين كه تو را به گاه گرفتارى و نياز رها نكند.(٣)
دوست شدن و رفاقت با بدكار، نابخرد، دروغگو، بخيل، ترسو، قاطع رحم(٤)و كسى كه از روى بىاعتنايى به نماز جماعت در مسجد حاضر نمىشود، مكروه است.(٥)
اعلام مراتب دوستى به دوست، به منظور استحكام پايههاى آن، مستحب است.(٦)
احكام:به تصريح قرآن كريم، خوردن از خانه دوست بدون اذن وى بىاشكال است،(٧)مگر آنكه انسان علم و يا ـ به تصريح برخى ـ ظنّ غالب به عدم رضايت وى داشته باشد.(٨)
نماز گزاردن در خانه دوست نيز همين حكم را دارد.(٩)
دوست بودن با كسى، مانع شهادت له يا عليه او نيست.(١٠)
از دوستى به معناى دوم در بابهاى صدقات و نكاح سخن گفتهاند.
دوست داشتن اهل بيت عليهم السّلام، واجب، بلكه از اركان ايمان است(١١)( --> تولّى).
اظهار محبت و دوستى نسبت به دشمنان خدا، حرام، بلكه منافى با ايمان به خدا است(١٢)و بيزارى جستن از ايشان واجب است( --> تبرّى).
دوست داشتن اعضاى خانواده (همسر و فرزندان) و اظهار محبت شوهر به