فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٤٠٩ - حيوان
خود حيوان است؛ بنا براين، تخم و شير حيوان نجس، نجس و تخم و شير حيوان حرام گوشت، حرام و حلال گوشت، حلال است.
سؤر حيوان:سؤر حيوان نجس العين، نجس و سؤر حيوان پاك، حتى حرام گوشت و مسخ شده بنابر مشهور پاك است. خوردن سؤر حيوان حرام گوشت جز گربه مكروه است. همچنين بنابر مشهور خوردن سؤر حيواناتى كه گوشتشان مكروه است(٧)( --> سؤر).
ادرار و مدفوع:ادرار و مدفوع حيوان حلال گوشت، مانند گاو و گوسفند و نيز بنابر مشهور حيوانى كه گوشتش مكروه است، مانند اسب، پاك(٨)و ادرار و مدفوع حيوان حرام گوشتِ داراى خون جهنده نجس است.(٩)در طهارت و نجاست ادرار و مدفوع پرندگان و حيوانات حرام گوشتى كه خون جهنده ندارند اختلاف است. مشهور در پرندگان، نجاست و در حيواناتى كه خون جهنده ندارند، طهارت است.(١٠)
نفقه:نفقه حيوان ـ اعم از حلال گوشت و حرام گوشت ـ بر مالك آن واجب است. مقدار آن بستگى به نياز حيوان دارد. در صورت خود دارى مالك از نفقه، حاكم او را به يكى از سه امر مجبور مىكند: نفقه، فروختن و كشتن.(١١)
حقّ خيار:كسى كه حيوانى خريده است بنابر مشهور تا سه روز حق فسخ معامله را دارد( --> خيار حيوان).
عاريه حيوان:عاريه دادن حيوان داراى منفعت، همچون گوسفند براى استفاده از شير آن ـ كه به آن مِنْحه( --> منحه)گفته مىشود ـ جايز است؛ هرچند برخى در صدق عنوان عاريه بر آن اشكال كرده( --> عاريه)، وآن را نوعى اباحه( --> اباحه)دانستهاند.(١٢)
شكار حيوان:شكار حيوان وحشى جايز است(١٣)( --> صيد)مگر حيوانات غير دريايى در حرم(١٤)( --> حرم). اين حرمت براى محرم( --> احرام)مطلقاً ثابت است؛ چه در حرم و چه خارج از حرم.(١٥)ملاك در تشخيص حيوان دريايى و خشكى در صورت مشتبه شدن، محلّ تخم گذارى يا بچه زايى آن است. بنابر اين، حيوانى كه دو زيستى است اگر تخم گذارى يا