ماه خدا - چ سوم - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٢٧ - ويژگىها و بركات ماه رمضان
الهى است. اين دسته، عبارت است از پرهيز از مفطِرات روزه[١] به قصد قربت.
جايگاه بررسى اين دسته از آداب (احكام)، فقه است و چون «رسالههاى عمليّه» آنها را به نحو مبسوط بيان كردهاند، نيازى به طرح تفصيلى اين مباحث در اين مجموعه نيست.
دسته دوم. آدابى كه رعايت آنها، شرط ضرورى براى بهرهبردارى انسان از اين ضيافت الهى در جهت تجديد حيات معنوى خويش و رسيدن به تكامل روحى است.
بخش سوم اين كتاب، بيان اين گونه آداب را، پيش از بازگو نمودن ساير آداب روزهدارى، در ذيل عنوان «مهمترين آداب»[٢] عهدهدار است.
آنچه جامع همه آداب اين دسته است، پرهيز از محرّمات الهى است. از اين رو، در گزارش خطبه معروفى كه پيامبر ٦ در آستانه ماه رمضان فرمود، آمده است كه امام على ٧ در اثناى آن پرسيد:
يا رَسولَ اللّهِ، ما أفضَلُ الأَعمالِ في هذَا الشَّهرِ؟
اى پيامبر خدا! بهترينِ كارها در اين ماه چيست؟
پيامبر خدا پاسخ داد:
الوَرَعُ عَن مَحارِمِ اللّهِ؛[٣]
«پرهيز از محرّمات الهى».
در تبيين پاسخ پيامبر، مىتوان گفت كه گناهان، آفاتى هستند كه حيات معنوى انسان را تهديد مىكنند و مانع شكوفايى آن مىشوند. از اين رو، با وجود گناهان
[١] مفطِرات روزه، عبارتاند از: يك. خوردن و آشاميدن، دو. جِماع( آميزش)، سه. استمنا، چهار. دروغ بستن به خدا و پيامبر ٦ و امامان معصوم :، پنج. رساندن غبار غليظ به حلق، شش. فرو بردن تمام سر در آب، هفت. باقى ماندن بر حال جنابت يا حيض يا نفاس تا اذان صبح، هشت. اماله كردن با چيزهاى روان، نه. قى كردن عمدى.
[٢] ر. ك: ص ٢٤٥.
[٣] براى آگاهى از متن كامل حديث و منابع آن ر. ك: ص ١٦٠ ح ٢١٨ و ص ٢٤٤ ح ٢٦٣.