ماه خدا - چ سوم - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ١٩ - ويژگىها و بركات ماه رمضان

اين گونه تفسير مى‌شود. به عنوان نمونه، ايرانيان باستان، نخستين روز از ماه فروردين (برابر با ٢١ مارس ميلادى) را آغاز سال، برگزيده و آن را عيد شمرده‌اند و اين سنّت، هنوز هم داير است، در حالى كه عرب‌ها، روز اوّل محرّم را آغاز سال خود دانسته‌اند و مسيحيان نيز روز ميلاد حضرت مسيح ٧ را آغاز سالشان قرار داده‌اند.

آغاز سال و تجديد حيات معنوى‌

وقتى مفهوم «آغاز سال» را در پرتو فرهنگ اسلامى بررسى مى‌كنيم، چنين مى‌يابيم كه اين پديده، به اعتبارهاى گوناگونى وابسته است. برخى از متون دينى تأكيد دارند كه ماه رمضان، آغاز سال است؛[١] برخى از آنها «شب قدر» را آغاز سال دانسته‌اند؛[٢] و برخى نيز «عيد فطر» را اوّل سال،[٣] تعيين كرده‌اند.

همچنان كه آغاز فروردين، شروع سال طبيعى است (چون در اين هنگام، زمين، جامه نو مى‌پوشد و درختان، سبز مى‌شوند)، ماه رمضان هم آغاز سال انسانيّت از نگاه اسلام است؛ چرا كه در اين ماه عزيز، حيات معنوىِ اهل سير و سلوك، تجديد مى‌شود و آنان كه در مسير حركت به سوى كمال مطلق‌اند، جانشان شكوفا شده، آماده ديدار خداوند مى‌شوند.

از اين رو، مى‌توان گفت كه «فروردين»، آغاز تجديد حيات مادّى براى گياهان در دنياى طبيعت و «ماه رمضان»، آغاز تجديد حيات معنوىِ انسان در عالم انسانيّت است.

امّا روايتى كه «شب قدر» را آغاز سال مى‌داند، به اين اعتبار است كه آن شب، آغاز سالِ تقدير است و همه مقدّرات يك سال، در آن رقم زده مى‌شود.

روايتى هم كه «عيد فطر» را آغاز سال مى‌شمارد، به اين اعتبار است كه آن روز،

[١] ر. ك: ص ٤٣( ويژگى‌هاى ماه رمضان/ آغاز سال). و ص ٩٣٣ ح ٨٠١.

[٢] ر. ك: ص ٧٥٥( فضايل و ويژگى‌هاى شب قدر/ آغاز و پايان سال است).

[٣] ر. ك: ص ٩٣٣ ح ٨٠١.