لوامع صاحبقرانی مشهور به شرح فقیه - علامه مجلسی - الصفحة ١٦٩ - شيطان هنگام مرگ حاضر مىشود

حق سبحانه و تعالى به سبب آن اعمال اين صورتها را مى‌آفريند و با اين كسند.

ظاهر اخبار و آيات بر معنى اول دلالت مى‌كند و اهل كشف نيز چنين يافته‌اند و تجربه نيز شاهد است بر اين معنى نمى‌بينى كه هر صفتى كه بر آدمى غالب است در عالم خواب حيوانى را مى‌بيند كه آن صفت بر او غالب باشد مثلا هر گاه حرص بر او غالب باشد موش را در خواب بيشتر از حيوانات ديگر مى‌بيند و اگر درندگى بر او غالب باشد سگ و امثال آن را مى‌بيند و اگر علم بر او غالب باشد آب و شير را مى‌بيند و اگر بجناب اقدس الهى مربوط باشد انوار قدسيه را مشاهده مى‌كند و هر گاه آدمى ملاحظه نمايد صفات رذيله و حسنه و اعمال قبيحه و حسنه را زياده از هزار مى‌شود. و دور نيست كه هزار كنايه از كثرت باشد يا اصولش هزار باشد و فروعش را حساب نمى‌توان كرد و اللَّه تعالى يعلم.

[شيطان هنگام مرگ حاضر مى‌شود]

(و قال الصّادق صلوات اللَّه عليه انّ الشّيطان ليأتي الرّجل من أوليائنا عند موته عن يمينه و عن شماله ليضلّه عمّا هو عليه فيابى اللَّه عزّ و جلّ له ذلك و ذلك قول اللَّه عزّ و جلّ‌ يُثَبِّتُ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا بِالْقَوْلِ الثَّابِتِ فِي الْحَياةِ الدُّنْيا وَ فِي الْآخِرَةِ)

[١] و حضرت صلوات اللَّه عليه فرمودند كه شيطان مى‌آيد به نزد هر يك از دوستان و شيعيان ما نزد مرگ او از دست راست و از دست چپ يعنى بهر وسيله و هر وجهى تا او را از راه دين بدر برد و حق سبحانه و تعالى نمى‌گذارد او را و اينست كه حق سبحانه و تعالى فرموده است كه ترجمه‌اش اينست كه: اللَّه تعالى ثابت قدم مى‌دارد بر اعتقادات حقه آن جماعتى را كه ايمان آورده‌اند بقول صحيح واقعى كه آن اعتقادات حقه است در زندگانى دنيا و در آخرت.

[١] آيه ٣٣- سورة ابراهيم.