لوامع صاحبقرانی مشهور به شرح فقیه - علامه مجلسی - الصفحة ٣٩٢ - اگر مرد و زن بودند زن را مقدم مىداشتند به جانب قبله

و اين قسم اجتماعات در طاعون دست بهم مى‌دهد.

(و افضل المواضع في الصّلاة على الميّت الصّف الاخير و العلّة فى ذلك انّ النّساء كنّ يختلطن بالرّجال فى الصّلاة على الجنائز فقال النّبي ٦ افضل المواضع فى الصّلاة على الميّت الصّف الاخير فتاخّرن إلى الصّف الاخير[١] فبقى فضله على ما ذكره ٦)

و بهترين جاها در نماز بر ميت صف آخر است و علتش اين است كه مردان مخلوط مى‌شدند به زنان در نماز جنازه پس حضرت ٦ فرمودند كه بهترين صفها در نماز بر ميت صف آخر است پس زنان به صف آخر رفتند پس چون بر زبان مبارك آن حضرت چنين جارى شد كه مطلق فرمودند هر چند از جهت زنان فرمودند فضيلتش مطلق ماند به آن كه جبرئيل گفت كه حق سبحانه و تعالى چنين مقرر ساخت و يا بحسب تفويضى كه به آن حضرت شده بود چنين شد.

و ممكن است كه در آن وقت حق سبحانه و تعالى بر زبان آن حضرت چنين جارى ساخته باشد و حضرت مى‌دانست كه از جانب اللَّه تعالى شده است فضل آن را مطلق گذاشت.

و ممكن است كه فضيلتش نسبت به زنان مانده باشد و اين علت بيان فضيلت صف اخير باشد نسبت به ايشان.

و ليكن در كافى و تهذيب و علل اين حديث منقولست از سكونى از حضرت امام جعفر صادق صلوات اللَّه عليه كه حضرت سيد المرسلين ٦ فرمودند كه بهترين صفها در نماز صف پيش است و بهترين صفها

[١] على الاخر. خ.