لوامع صاحبقرانی مشهور به شرح فقیه - علامه مجلسی - الصفحة ٣٨٧ - اگر مرد و زن بودند زن را مقدم مىداشتند به جانب قبله

[اگر مرد و زن بودند زن را مقدم مى‌داشتند به جانب قبله‌]

(و كان علىّ صلوات اللَّه عليه اذا صلّى على المرأة و الرّجل‌[١] قدّم المرأة و اخّر الرجل و اذا صلى على العبد و الحرّ قدّم العبد و اخّر الحرّ و اذا صلّى على الكبير و الصّغير قدّم الصّغير و اخّر الكبير)

و بسند كالصحيح از حضرت امام جعفر صادق صلوات اللَّه عليه منقولست كه هميشه حضرت امير المؤمنين صلوات اللَّه عليه كه بر ميت نماز مى‌كردند و جنازها جمع مى‌شد و بر همه يك نماز مى‌كردند اگر مرد و زن بودند زن را مقدم مى‌داشتند به جانب قبله و مرد را مؤخر مى‌داشتند از زن و برابر آن حضرت بود و هر گاه نماز بر بنده و آزاد مى‌كردند آزاد نزد امام بود و بنده در عقب او به جانب قبله و هر گاه نماز بر بزرگ و طفل مى‌كردند طفل را مقدم مى‌داشتند به جانب قبله و بالغ را مؤخر مى‌داشتند به جانب خود.

و آن چه مذكور شد در حل حديث مؤيد آن احاديث بسيار وارد شده است از آن جمله در حديث صحيح از محمد بن مسلم از احدهما صلوات اللَّه عليهما وارد است كه سؤال كردم از آن حضرت كه بر مردان و زنان چگونه نماز بايد كرد حضرت فرمودند كه مردان به جانب امام باشند مقدم بر زنان و همه را در عقب يكديگر صف مى‌كنند به آن كه اگر ده مرد باشند و ده زن صف مردان را پى در پى يكديگر مى‌گذارند و ديگر زنان را از عقب مردان يك صف مى‌كنند.

و ممكن است كه مراد از صف، صفى باشد كه در حديث عمار واقع شده است.

و در دو حديث كالصحيح از حضرت امام محمد باقر و حضرت امام جعفر صادق صلوات اللَّه عليهما وارد شده است قريب بحديث محمد بن مسلم‌

[١] على الرجل و المرأة. خ.