فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٩٦ - قانون توارث زوجين از ديدگاه قرآن كريم خالد غفورى
شرعى نيست، بلكه در آن خصوصياتى است كه با توجه به آنها نمىتوان هر استثنا و تخصيصى را به سرعت قبول نمود، از جمله:
١. بيان تفصيلى و كامل حكم با تصريح و نص بر آن و عدم اكتفا به ظهور الفاظ: مانند آيه {للرجال نصيب مما ترك الوالدان والأقربون وللنساء نصيب مما ترك الوالدان والأقربون مما قل منه أو كَثُرَ نصيباً مفروضاً } (٧٥)». در اين آيه كه قرآن كريم به بيان اينكه براى مردان و زنان سهمى از تركه است، اكتفا ننموده، بلكه تفصيل داده و حكم هرگروه از ورثه را اعم از زن و مرد به صورت جداگانه بيان فرموده است.
٢. مقدار سهمها و صاحبان سهام و حالات مختلف آنها به صورت تفصيلى بيان شده است؛ همچون حالات پدر با فرزند و بدون فرزند، همچنين حالات مادر با فرزند و بدون فرزند و با وجود برادر و بدون وجود برادر، پدرى بودن برادران و يا مادرى بودن آنها، حالات ورثه از ناحيه يكى بودن و يا متعدد بودن و ديگر تفاصيلى كه در ساير احكام قرآن به اين شكل ديده نمىشود. اين تفاصيل، تخصيص و تقييد آيات را بسيار بعيد مىسازد، بر خلاف احكام ديگر همچون نماز و زكات كه در قرآن كريم به صورت اجمالى آمده و در صورت كنار گذاشتن مخصصها و مقيدها و خصوصياتى كه در روايات آمده نمىتوان به عمومات و مطلقات آنها اكتفا نمود.
٣. بيان تفصيلى احكام ارث در قرآن و تصريح به اينكه اين احكام از جانب خداوند تشريع شده است. هر چند تمامى احكام شرعى خواه در قرآن كريم بيان شده باشد و يا در سنّت همه احكامى الهى است، لكن مىبينيم تنها در مورد ارث تأكيد شده كه اين احكام از سوى خداوند صادر و بيان شده و نزد خداوند احكامى ثابت است با تعابيرى از قبيل: {نصيباً مفروضاً } (٧٦)، «يوصيكم اللّه في أولادكم...
(٧٥) همان، آيه ٧.
(٧٦) نساء، آيه ٧.