فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٨٩ - شيخ فضل اللّه نورى مواجهه عقلانيتِ «وحىْ باور» با على ابوالحسنى (منذر)
مذهب عيسوى تا آخر نَفَسى كه داشتند در مقاومت با اصلاحاتِ مقتضيه عصر، مقاومت نمودند، تا كار الآن به آنجا كشيده است كه حكومت فرانسه در يك ماه قبل، تمام اموال و اراضى و مستغلات و ابنيه و مدارس و صَوامِع و كَنايِس و اَدْيِرَه (٦٠) و غيرها كه در تصرّف قسّيسين و راهبان بود، بِتَمامِها از ايشان گرفت و بعضى از رؤساء مذهب كه قدرى مقاومت نمودند يك فوج ژاندارم فرستاد و ايشان را در روز روشن از خانه بيرون آورده، در... راه آهن جاى داده، از سرحدّ فرانسه اخراج كردند و تمام مردم توى كوچه به ايشان نگاه مىكردند و اصلاً از كسى حركتى در همراهى با ايشان صادر نشد.
وَ العابرونَ بِمَنْظَرٍ وَ بِمَسْمَعٍ لا جازعٌ مِنْهُم وَ لا مُتَوَجِّعٌ
...مخصوصاً خيلى اسباب رقّت بود وضع رئيس اَساقِفه (٦١) پاريس كه پيرمردى بود ٩٠ ساله و موى ابروان و مژگانش مانند پنبه سفيد و... پشتش را روزگار مُقَوَّس (٦٢) كرده و ضعف... بى اندازه در وى اثر كرده، جمعى از اجلّه رجال فرانسه به صومعه [ اى [كه پنجاه سال بود در آنجا منزل داشت رفته حكم دولت را در باب اخراج او به وى رسانيدند. كشيشان معتبر، پيرمرد نود ساله را به زحمت از زمين بلند كرده دو نفر از عظماء اساقفه زير بازويش را گرفته و باقى قِسّيسين و شَمامِسه (٦٣) اطراف او را نگاهداشته... بيرون آوردند و قريب ٥٠٠٠ نفر از مرد و زن جمع شده بودند.
وقتى كه دم پلّكان رسيد سرِ به زير افتادهاش را به زحمت بلند كرد و مويهاى ابروان را از روى چشم عقب زد و روى به مردم آورده با صدائى بغايت ضعيف مانند صداى شخص محتضر گفت: فرزندان من، خداوند بركات
(٦٠) صومعهها و كنيسهها و ديرها: معابد مسيحيان و يهوديان و مراكز راهبان.
(٦١) اسقف ها.
(٦٢) قوس دار و منحنى.
(٦٣) قسّيس به معنى كشيش، و شمامسه نيز جمع شمّاس، به معنى خادم كليساست.