فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٥٩ - شيخ فضل اللّه نورى مواجهه عقلانيتِ «وحىْ باور» با على ابوالحسنى (منذر)

شيخ، او را به مقابله با پديده‌هايى همچون قانون، مشاركت مردمى، اعتماد به رأى اكثريت، آزادى و مساوات وامى‌داشت. (١٣)

ادعاى ديگر آقاى امامى اين است كه:

در ميان آثار شيخ، هيچ جايگاه قابل دفاعى براى مراجعه به آراى عمومى و ترجيح رأى اكثريت ديده نمى‌شود». (١٤)

جناب امامى در اين سخنان، چند نكته را به شيخ نسبت مى‌دهد كه غالب آنها با سخنان و اظهارات به جا مانده از شيخ در عصر مشروطه، انطباقى ندارد:

١. شيخ، وضع قوانين كلى را در جامعه آن روز ايران بيهوده مى‌دانسته است.

٢. شيخ درك روشنى از جايگاه قانون و مجلس در حكومت‌هاى مشروطه نداشته است.

٣. شيخ از سرِ «تصلّب» نسبت به عادات و آداب به جا مانده از گذشته (كه «وجه شرعى» آنها معلوم نيست) يا «وحشت و بيزارى از تمدن غرب»، از بسيارى از پديده‌هاى نوظهور غربى «گريزان بود و آن را خطرى براى اسلام مى‌ديد» و مخالفتش با پديده‌هايى چون قانون، مشاركت مردمى، اعتماد به رأى اكثريت، آزادى و مساوات، از همين امر ريشه مى‌گرفت.

٤. در بين آثار شيخ، جايگاه قابل دفاعى براى مراجعه به آراى عمومى و ترجيح رأى اكثريت وجود ندارد.

٥ . شيخ مى‌پنداشت كه وضع قانون در حكومت مشروطه در مواردى است كه فقه و شريعت در آن موارد، ساكت است و چون نگاه او به دين و شريعت، اكثرى بوده است، وضع «قانون جديد» را بى‌مورد و وضع قانون موافق شرع را بيهوده مى‌دانسته