وَ طَلْحٍ مَنْضُودٍ وَ ظِلٍّ مَمْدُودٍ وَ ماءٍ مَسْكُوبٍ‌ وَ فاكِهَةٍ كَثِيرَةٍ لا مَقْطُوعَةٍ وَ لا مَمْنُوعَةٍ وَ فُرُشٍ مَرْفُوعَةٍ إِنَّا أَنْشَأْناهُنَّ إِنْشاءً فَجَعَلْناهُنَّ أَبْكاراً عُرُباً أَتْراباً لِأَصْحابِ الْيَمِينِ. [٤]

واقعه (٥٦) ٢٩-/ ٣٨

مُوسِّع/ اسماوصفات‌

اين اسم و صفت الهى اسم فاعل از باب افعال‌ [ايساع‌] به معناى توسعه و گسترش است. كاربرد اين واژه در قرآن در مورد آسمان است كه خداوند آن را با دست قدرت خود بنا نمود و آن را گسترش داد. اين صفت اسمى يك بار در قرآن براى خداوند آمده است، برخى گفته‌اند: «لموسعون» يعنى آسمان را بنا نهاديم و همچنان بر وسعت و گستردگى آن مى‌افزاييم. [٥]

وَ السَّماءَ بَنَيْناها بِأَيْدٍ وَ إِنَّا لَمُوسِعُونَ.

ذاريات (٥١) ٤٧

موسى (عليه‌السّلام)

موسى عليه السلام، فرزند عمران و از نوادگان يعقوب عليه السلام بود كه در مصر و زمان فرعون متولّد شد. وى در خانه فرعون بزرگ شد و در ٤١ سالگى وارد مدين گرديد و با دختر شعيب ازدواج كرد. موسى عليه السلام قبل از نبوّت به دين ابراهيم عليه السلام دعوت مى‌كرد. [٦] در اين مدخل از واژه‌ «موسى» و آيات مربوط، استفاده شده است.

اهمّ عناوين: ايمان به موسى عليه السلام، عطايا به موسى عليه السلام، فضايل موسى عليه السلام، مسئوليّتهاى موسى عليه السلام و معجزات موسى عليه السلام.

[١] . فرهنگ فارسى، ج ٤، ص ٤٤٣١، «موز».

[٢] . ترتيب‌العين، ج ٢، ص ١٠٨٨، و از حضرت على عليه السلام روايت شده كه مقصود از «طلح منضود» موز است. (الدرالمنثور، ج ٨، ص ١٣)

[٣] . واژه «نضد» به معناى اين است كه متاعى را روى هم قرار دادند و چيدند، و ابرهاى متراكم به آن تشبيه شده است. (مفردات، ص ٨١٠، «نضد») بنا بر اين مى‌توان استفاده كرد كه ميوه‌هاى درختان موز در بهشت، بر روى هم چيده شده است.

[٤] . و «و طلح منضود» خبر دوم براى «اصحاب‌اليمين» است يا خبر براى مبتداى مخدوف يعنى «هم لأصحاب اليمين». (اعراب‌القرآن، درويش، ج ٩، ص ٤٣١) بنابراين مى‌توان از آيه استفاده كرد كه اصحاب يمين در ميان درختان پر از موز در گردش و تفريح به سر مى‌برند.

[٥] . اسما و صفات الهى فقط در قرآن، ج ٢، ص ١٤٥٧.

[٦] . تاريخ طبرى، ج ١، ص ٢٣١.