اين اسم و صفت الهى، اسم مفعول از باب افتعال‌ [التحاد] به معناى پناهگاه و پشتيبان است و دو بار در قرآن در مورد رسول خدا صلى الله عليه و آله و اينكه براى او غير از خداوند هيچ پناهگاه و گريزگاهى نيست، آمده است: [١]

... وَ لَنْ تَجِدَ مِنْ دُونِهِ مُلْتَحَداً.

كهف (١٨) ٢٧

... وَ لَنْ أَجِدَ مِنْ دُونِهِ مُلْتَحَداً.

جنّ (٧٢) ٢٢

ملخ‌

ملخ را به عربى جَراد گويند. جانورى بال‌دار كه گاه خسارت و زيان بسيار وارد مى‌آورد. [٢] در اين مدخل‌ از واژه‌ «جراد» استفاده شده است.

تشبيه به ملخ‌

١. خروج كفّار از قبرها در قيامت و حضورشان در محشر، همانند ملخهاى پراكنده:

فَتَوَلَّ عَنْهُمْ يَوْمَ يَدْعُ الدَّاعِ إِلى‌ شَيْ‌ءٍ نُكُرٍ خُشَّعاً أَبْصارُهُمْ يَخْرُجُونَ مِنَ الْأَجْداثِ كَأَنَّهُمْ جَرادٌ مُنْتَشِرٌ مُهْطِعِينَ إِلَى الدَّاعِ يَقُولُ الْكافِرُونَ هذا يَوْمٌ عَسِرٌ.

قمر (٥٤) ٦-/ ٨

حركت ملخ‌

٢. بى‌هدف بودن ملخها در حركتهاى خويش:

خُشَّعاً أَبْصارُهُمْ يَخْرُجُونَ مِنَ الْأَجْداثِ كَأَنَّهُمْ جَرادٌ مُنْتَشِرٌ [٣].

قمر (٥٤) ٧

كيفر با ملخ‌

٣. كيفر فرعونيان با هجوم ملخها به آنها، به فرمان خداوند:

وَ لَقَدْ أَخَذْنا آلَ فِرْعَوْنَ‌ .... فَأَرْسَلْنا عَلَيْهِمُ الطُّوفانَ وَ الْجَرادَ ....

اعراف (٧) ١٣٠ و ١٣٣

٤. درخواست فرعونيان از موسى عليه السلام براى برداشته شدن كيفر آنان با ملخها:

وَ لَقَدْ أَخَذْنا آلَ فِرْعَوْنَ‌ ... فَأَرْسَلْنا عَلَيْهِمُ الطُّوفانَ وَ الْجَرادَ .... وَ لَمَّا وَقَعَ عَلَيْهِمُ الرِّجْزُ قالُوا يا مُوسَى ادْعُ لَنا رَبَّكَ بِما عَهِدَ عِنْدَكَ‌ ....

اعراف (٧) ١٣٠ و ١٣٣ و ١٣٤

٥. تعهّد فرعونيان با موسى عليه السلام مبنى بر ايمان آوردن به او و آزاد كردن بنى‌اسرائيل، در صورت برداشته شدن كيفر آنان با ملخها:

وَ لَقَدْ أَخَذْنا آلَ فِرْعَوْنَ‌ ... فَأَرْسَلْنا عَلَيْهِمُ الطُّوفانَ وَ الْجَرادَ ... وَ لَمَّا وَقَعَ عَلَيْهِمُ الرِّجْزُ قالُوا يا مُوسَى ادْعُ لَنا رَبَّكَ بِما عَهِدَ عِنْدَكَ لَئِنْ كَشَفْتَ عَنَّا الرِّجْزَ لَنُؤْمِنَنَّ لَكَ وَ لَنُرْسِلَنَّ مَعَكَ بَنِي إِسْرائِيلَ.

اعراف (٧) ١٣٠ و ١٣٣ و ١٣٤

[١] . اسما و صفات الهى فقط در قرآن، ج ٢، ص ١٢٧١.

[٢] . لغت‌نامه، ج ١٣، ص ١٨٩٥٩، «ملخ».

[٣] . در آيه ياد شده بى‌هدف بودن [و تحيّر] كفّار در قيامت به بى‌هدفى ملخها در حركتهاى خود تشبيه شده است. (مجمع‌البيان، ج ٩-/ ١٠، ص ٢٨٣)