فرهنگ قرآن - مرکز فرهنگ و معارف قرآن - الصفحة ٢٧١ - منبة بن حجاج
الهى به صورت اسمى نيز در ادعيه آمده است. [١]
... وَ ناداهُما رَبُّهُما أَ لَمْ أَنْهَكُما ....
اعراف (٧) ٢٢
مريم (١٩) ٥٢؛ شعراء (٢٦) ١٠؛ قصص (٢٨) ٤٦ و ٦٢ و ٦٥ و ٧٤؛ صافّات (٣٧) ١٠٤؛ فصّلت (٤١) ٤٧؛ نازعات (٧٩) ١٦
مناسك---) حج
مناظره---) احتجاج
منّان/ اسماوصفات
اين صفت فعلى الهى صيغه مبالغه از «مَنّ يمنّ» به معناى زياد منّت گذارنده و بسيار نيكىكننده است.
خداوند را از آن جهت منّان گويند كه مواهب او بزرگ و بىشمار است. كاربرد اين صفت در قرآن عمدتاً مربوط به پيامبران و بندگان خدا است. اين صفت فعلى ١١ بار در قرآن به صورت فعل ماضى [مَنَ] و مضارع [يمنّ] آمده است. [٢] اين صفت الهى به صورت اسمى نيز در ادعيه آمده است. [٣]
... وَ لكِنَّ اللَّهَ يَمُنُّ عَلى مَنْ يَشاءُ مِنْ عِبادِهِ ....
ابراهيم (١٤) ١١
آلعمران (٣) ١٦٤؛ نساء (٤) ٩٤؛ انعام (٦) ٥٣؛
يوسف (١٢) ٩٠؛ طه (٢٠) ٣٧؛ قصص (٢٨) ٥ و ٨٢؛ صافّات (٣٧) ١١٤؛ حجرات (٤٩) ١٧؛ طور (٥٢) ٢٧
منبت الزرع/ اسماوصفات---) كشاورزى
مُنَبِّة بن حجّاج
از اشراف قريش و از جمله افرادى بود كه در دارالندوه حضور داشت [٤] و در غزوه بدر از مطعمين قريش بود و در همين جنگ همراه برادرش «نُبَيْه» به هلاكت رسيد. [٥] مفسّران آيه ٣٦ انفال (٨) را درباره شمارى از سران شرك و كفر، از جمله منبة بن حجّاج دانستهاند كه براى شعلهور ساختن آتش جنگ، همراه ديگر سران قريش متعهد شدند كه هر روز تعدادى از شتران خود را براى غذاى سپاه نحر نمايند، [٦] نيز آيه ٣٠ همين سوره درباره توطئه سردمداران شرك از جمله منبة بن حجّاج دانسته شده كه در دارالندوه عليه آن حضرت به مكر نشسته بودند. [٧] همچنين از وى ذيل آيه ٩٠ تا ٩٣ اسراء (١٧) كه درباره بهانهجويى سردمداران مكّه از رسول خدا صلى الله عليه و آله از وى ياد شده است. [٨]
[١] . المقام الاسنى، ص ٩٥؛ جنّةالامان، ص ٣٥٧.
[٢] . شرح الاسماء، سبزوارى، ص ١٥٩؛ اسما و صفات الهى فقط در قرآن، ج ٢، ص ١٣٢٥-/ ١٣٣٠.
[٣] . دعاى جوشن كبير، بند ٥؛ الاقبال بالاعمال، ج ١، ص ٢٢٥.
[٤] . تاريخ طبرى، ج ١، ص ٥٤٣ و ٥٦٦.
[٥] . تاريخ طبرى، ج ٢، ص ٣٨؛ مجمعالبيان، ج ٣-/ ٤، ص ٨٣٢؛ تفسير التحرير والتنوير، ج ٥، جزء ٩، ص ٣٤٠.
[٦] . السّيرة النبويّه، ابنهشام، ج ٢، ص ٧١٢؛ الكشف و البيان، ثعلبى، ج ٤، ص ٣٥٥.
[٧] . تفسير مبهمات القرآن، بلنسى، ج ١، ص ٥١١-/ ٥١٢.
[٨] . مجمعالبيان، ج ٥-/ ٦، ص ٦٧٨؛ غررالتبيان، ص ٣١٣.