فرهنگ قرآن - مرکز فرهنگ و معارف قرآن - الصفحة ١١٦ - مفجر البحار/ اسماوصفات
مغيرة بن شُعبه
مغيرة بن شعبة بن ابىعامر از ثقيف و از زيركان عرب و از كارگزاران خلفا و معاويه خصوصاً در فتوحات آنان بود. وى در سال خندق ايمان آورد و در سال ٥٠ در كوفه از دنيا رفت. [١] برخى از مفسّران آيه ٧٤ توبه (٩) را كه حكايت از توطئه و حيله عليه پيامبر صلى الله عليه و آله است مربوط به مغيره و همدستان وى دانستهاند كه در بازگشت از تبوك در عقبه قصد داشتند با رم دادن شتر پيامبر صلى الله عليه و آله او را به قتل برسانند. [٢]آيت الله هاشمى رفسنجانى و برخى از محققان مركز فرهنگ ومعارف قرآن، فرهنگ قرآن، ٣٣جلد، موسسه بوستان كتاب - قم، چاپ: اول، ١٣٨٤.
مُفْتى/ اسماوصفات
اين صفت فعلى الهى از باب افعال [افتاء] به معناى فتوا دادن و پاسخ دادن به احكام را گويند و دو بار در قرآن و در موارد زنان و مسائل ارث درباره خداوند به كار رفته است. [٣] اين صفت الهى به صورت اسمى نيز در ادعيه آمده است. [٤]
وَ يَسْتَفْتُونَكَ فِي النِّساءِ قُلِ اللَّهُ يُفْتِيكُمْ فِيهِنَ ....
نساء (٤) ١٢٧
يَسْتَفْتُونَكَ قُلِ اللَّهُ يُفْتِيكُمْ فِي الْكَلالَةِ ....
نساء (٤) ١٧٦
مُفَجّر الانهار/ اسماوصفات
اين صفت فعلى خداوندى از باب تفعيل [تفجير] به معناى شكافتن است. اين صفت فعلى با اضافه به «انهار» و «العيون» سه بار در قرآن آمده است و مقصود، شكافتن زمين و جارى شدن نهرها و چشمهها از آن است. [٥] اين صفت الهى به صورت اسمى نيز در ادعيه آمده است. [٦]
... وَ فَجَّرْنا خِلالَهُما نَهَراً.
كهف (١٨) ٣٣
يس (٣٦) ٣٤؛ قمر (٥٤) ١٢
مُفَجّر البحار/ اسماوصفات
اين صفت فعلى الهى از باب تفعيل [تفجير] به معناى شكافتن است. ارباب لغت «فَجَر» را به معناى ايجاد شكاف وسيع [٧] و باز شدن راه [٨] تفسير نمودهاند و گفتهاند: چون به باب تفعيل رود بر كثرت دلالت نمايد. [٩] اين صفت فعلى الهى يك بار در قرآن در مورد درياها در آستانه قيامت بهكار رفته است و مقصود ايجاد شكافهاى وسيع و فراوان در درياها و راه يافتن آب آنها به نقاط ديگر زمين در آستانه قيامت است.
اين صفت الهى به صورت اسمى نيز در ادعيه آمده است. [١٠]
وَ إِذَا الْبِحارُ فُجِّرَتْ.
انفطار (٨٢) ٣
[١] . اسدالغابه، ج ٥، ص ٢٣٨؛ الاستيعاب، ج ٤، ص ٧.
[٢] . البرهان، ج ٢، ص ٨١٩.
[٣] . اسما و صفات الهى فقط در قرآن، ج ٢، ص ١٠٥٢.
[٤] . الاقبال بالاعمال، ج ٣، ص ٢٤٦.
[٥] . اسما و صفات الهى فقط در قرآن، ج ٢، ص ١٠٥٣.
[٦] . الدعوات، ص ١١٨؛ بحارالانوار، ج ٩٢، ص ٢٨٠.
[٧] . مفردات، ص ٦٢٥، «فجر».
[٨] . معجم مقاييساللّغه، ج ٤، ص ٤٧٦، «فجر».
[٩] . تاجالعروس، ج ٧، ص ٣٣٨، «فجر».
[١٠] . المقام الاسنى، ص ٩٥.