يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تَقْتُلُوا الصَّيْدَ وَ أَنْتُمْ حُرُمٌ وَ مَنْ قَتَلَهُ مِنْكُمْ مُتَعَمِّداً فَجَزاءٌ مِثْلُ ما قَتَلَ مِنَ النَّعَمِ يَحْكُمُ بِهِ ذَوا عَدْلٍ مِنْكُمْ هَدْياً بالِغَ‌ [١] الْكَعْبَةِ ...

مائده (٥) ٩٥

كوچ از منا

١١. مخيّر بودن حج‌گزار در كوچ كردن از منا، در روز دوازدهم يا روز سيزدهم، مشروط به رعايت پرهيز از صيد:

وَ اذْكُرُوا اللَّهَ فِي أَيَّامٍ مَعْدُوداتٍ فَمَنْ تَعَجَّلَ فِي يَوْمَيْنِ فَلا إِثْمَ عَلَيْهِ وَ مَنْ تَأَخَّرَ فَلا إِثْمَ عَلَيْهِ لِمَنِ اتَّقى‌ وَ اتَّقُوا اللَّهَ وَ اعْلَمُوا أَنَّكُمْ إِلَيْهِ تُحْشَرُونَ‌ [٢].

بقره (٢) ٢٠٣

١٢. پاك شدن حج‌گزار از گناه، پس از كوچ نمودن از منا (دوازدهم يا سيزدهم):

فَإِذا قَضَيْتُمْ مَناسِكَكُمْ فَاذْكُرُوا اللَّهَ كَذِكْرِكُمْ آباءَكُمْ‌ ... وَ اذْكُرُوا اللَّهَ فِي أَيَّامٍ مَعْدُوداتٍ فَمَنْ تَعَجَّلَ فِي يَوْمَيْنِ فَلا إِثْمَ عَلَيْهِ وَ مَنْ تَأَخَّرَ فَلا إِثْمَ عَلَيْهِ لِمَنِ اتَّقى‌ وَ اتَّقُوا اللَّهَ وَ اعْلَمُوا أَنَّكُمْ إِلَيْهِ تُحْشَرُونَ‌ [٣].

بقره (٢) ٢٠٠ و ٢٠٣

كوچ به منا

١٣. لزوم كوچ كردن حجّاج از مشعر به منا (در روز عيد قربان):

... فَإِذا أَفَضْتُمْ مِنْ عَرَفاتٍ فَاذْكُرُوا اللَّهَ عِنْدَ الْمَشْعَرِ الْحَرامِ‌ ... ثُمَّ أَفِيضُوا مِنْ حَيْثُ أَفاضَ النَّاسُ وَ اسْتَغْفِرُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ‌ [٤].

بقره (٢) ١٩٨ و ١٩٩

مَنات/ بت‌

منات، نام يكى از بتهايى است كه از جنس سنگ ساخته شده بود [٥] و به صورت الهه مورد پرستش قرار مى‌گرفت. [٦] منات قديمى و مشهورترين بتى بوده كه‌ عرب آن را پرستش مى‌كرده است. [٧] در اين مدخل از واژه «منات» استفاده شده است‌.

[١] . طبق نظر شيعه، اگر صيد در حال احرام حج انجام شود [كفّاره آن‌] بايد در منا ذبح يا نحر شود. (مجمع‌البيان، ج ٣-/ ٤، ص ٣٧٩)

[٢] . طبق روايات شيعه اماميّه «لمن اتّقى‌» متعلّق به «فمن تعجّل فى يومين» است و معنايش اين است كه حج‌گزارى كه از صيد اجتناب كرد مى‌تواند بعد از بيتوته در روز دوازدهم كوچ كند و كسى كه از صيد اجتناب نكرده باشد براى او كوچ در آن روز جايز نيست [بلكه روز سيزدهم را هم بايد بماند]. (مجمع‌البيان، ج ١-/ ٢، ص ٥٣٢)

[٣] . بر اساس يكى از احتمالات، مقصود از «لا اثم عليه» اين است كه گناهان كوچ‌كننده از منا آمرزيده مى‌شود، به جهت اينكه حجّى مبرور به‌جا آورده است. مؤيّد اين برداشت، روايت امام صادق عليه السلام در تفسير «فمن تعجّل» است. (مجمع‌البيان، ج ١-/ ٢، ص ٥٣٢)

[٤] . بنا بر قولى، مقصود از «ثمّ افيضوا ...» كوچ كردن از مشعر به منا است. (الكشاف، ج ١، ص ٢٤٧؛ مجمع‌البيان، ج ١-/ ٢، ص ٥٢٨)

[٥] . مجمع‌البحرين، ج ١، ص ٤٠١، «منى‌»؛ مجمع‌البيان، ج ٩-/ ١٠، ص ٢٦٦.

[٦] . جامع‌البيان، ج ١٣، جزء ٢٧، ص ٧٩.

[٧] . اعلام‌القرآن، شبسترى، ص ٩٣١.