تشریح المطالب؛ شرح فارسی بر مکاسب - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٨٦٨ - مسئله چهارم مسابقه گذاردن در بازيهائى كه نصى بر جوازش نرسيده و عوضى نيز بر آن قرار نگذارند

قوله: كما يدلّ عليه: ضمير در « عليه » به كون القمار مطلق المغالبة راجع است.

قوله: انّه يشترط فى صدق القمار الخ: ضمير در « انّه » بمعناى « شأن » مى‌باشد.

قوله: على ما يشهد به: ضمير در « به » به كون القمار هو المغالبة مع العوض و ان لم يكن بالآلات المعدة للقمار راجع است.

قوله: اطلاقه فى رواية الرّهان: ضمير در « اطلاقه » به قمار راجع است.

مؤلّف گويد:

مقصود از « رواية الرّهان» فرموده امام صادق عليه السّلام است در روايتى كه قبلا گذشت و آن اين است كه حضرت فرمودند:

قال رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله و سلّم: انّ الملائكة لتحضر الرّهان فى الخفّ و الحافر و الرّيش و ما سوى ذلك قمار حرام.

قوله: بل الاظهر انّه مطلق المغالبة: ضمير در « انّه » به قمار راجع است.

قوله: و يشهد له: يعنى و يشهد لكون القمار مطلق المغالبة من دون اعتبار احد الامرين فيه.

قوله: فتأمّل: مرحوم مولانا در حاشيه فرموده‌اند:

شاهدى كه براى مدّعى آورده شد تمام نيست زيرا اضافه آلت به قمار موجب آنستكه قمار را از اعتبار مفهوم آلت در مورد اضافه تجريد نمائيم و بدين ترتيب محذور اضافه شيئ الى نفسه لازم نمى‌آيد در نتيجه اشكالى ندارد كه آلت در مفهوم قمار ملاحظه گردد.

قوله: معلّلة بكونهما من الباطل و الّلعب: ضمير تثنيه در « كونهما » به شطرنج و لعب راجع است.

قوله: و قوله عليه السّلام فى بيان الخ: معطوف است به « ما تقدّم من اخبار الخ» و تقدير عبارت چنين است:

و يمكن ان يستدلّ على التّحريم ايضا بقوله عليه السّلام الخ.

قوله: الّلعب بالاربعة عشر: مرحوم مولانا در حاشيه فرموده:

صاحب كشف الّلثام (فاضل هندى « ره » ) در كتاب شهادة در مقام تفسير اربعة عشر فرموده است: