اين كه بخون آن شكار آلوده شود مى گذرد . . . » اين خبر هم از عايشه نقل شده است : « مسروق مى گويد : عايشه بمن گفت : تو از فرزندان من و از بهترين آنان در نزد من مى باشى . آيا اطلاعى در باره مخدج دارى گفتم : آرى ، على بن ابي طالب او را در كنار رودخانه اى كه بالاى آنرا تامرا و پائين آنرا نهروان مى نامند ، كشت . اين رودخانه ما بين لخاخيق و طرفاء قرار دارد . عايشه گفت : دليلى بر اين گفتهء خود بياور . من مردانى را آوردم ، همهء آنان شهادت دادند كه على بن ابي طالب مخدج را كشته است . سپس من به عايشه گفتم ، ترا به صاحب اين قبر ( رسول اللَّه ) ، از پيامبر خدا چه شنيده اى در بارهء اين گروه عائشه پاسخ داد : من شنيده‌ام كه فرمود : اين گروه بدترين مردم و بدترين مخلوقاتند و بهترين مخلوقات و نزديكترين مردم بخدا از جهت وسيله آنانرا خواهد كشت . » [١] مسلم بن حجاج در صحيح خود كه ابو داود نيز با او موافقت كرده است از زيد بن وهب كه در لشكريان امير المؤمنين ( ع ) بوده است ، نقل كرده‌اند كه امير المؤمنين فرمود : « اى مردم ، من از رسول اللَّه ( ص ) شنيدم كه مى فرمود : گروهى از امت من خروج ميكنند و قرآن را مى خوانند كه قرآن خواندن شما چيزى در برابر قرآن خواندن آنان نيست و نماز مى خوانند در صورتى كه نماز خواندن شما در مقابل نماز خواندن آنان چيزى نيست . قرائت قرآن آنان از گلويشان تجاوز نمى كند . از دين تجاوز ميكنند و مى گذرند ، چنانكه تير از نشانهء خود مى گذرد .
اگر آن لشكريانى كه با آنان بمبارزه خواهند برخاست بدانند كه خدا با زبان پيامبرشان چه ثوابى براى آنان وعده داده است ، از عمل كردن ( از ديگر عبادات ) باز مى ايستند » [٢] اما داستان خوارج نهروان بطور اختصار چنين است : « ابن ديزيل يا ابن و يزيل در كتاب صفين نقل ميكند از عبد الرحمن بن زياد از خالد بن حميد از عمر غلام

[١] مسند احمد بن حنبل نقل از شرح نهج البلاغه - ابن ابى الحديد ج ٢ ، ص ٢٦٧ .
[٢] صحيح - مسلم بن حجاج نقل از منهاج البراعة فى شرح نهج البلاغهء - هاشمى خوئى ج ٣ ، ص ١١٩ و ١٢٠ .