ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ١١٦ - مورد چهارم - وصيت كردن رسول خدا صلى اللَّه عليه و آله و سلم مر على را كه چون هر كسى بنوع طاعتى تقرب به حق جويند تو تقرب جوى به صحبت عاقل و بندهء خاص

مرحوم ملا محسن در سند اين حديث خدشه اى نكرده است . حسين بن عبد اللَّه بن سينا در كتاب الرسالة المعراجية ( معراج نامه ) در ضمن عباراتى بسيار با اهميت ، روايت فوق را نقل كرده است . ما همهء عبارات ابن سينا را در اينجا مى آوريم : « و براى اين بود كه شريفترين انسان و عزيزترين انبياء و خاتم رسولان صلى اللَّه عليه و آله و سلم چنين گفت : با مركز حكمت و فلك حقيقت و خزانهء عقل امير المؤمنين عليه السلام كه : يا علىّ إذا رأيت النّاس يتقرّبون إلى خالقهم بأنواع البرّ تقرّب أنت إليه بأنواع العقل تسبقهم گفت اى على ، چون مردمان در تكثر عبادت رنج برند تو در ادراك معقول رنج بر ، تا بر همه سبقت گيرى و اين چنين خطاب را جز چون او بزرگى راست نيامدى كه او در ميان خلق چنان بود كه معقول در ميان محسوس ، لاجرم چون با ديدهء بصيرت عقل مدرك اسرار گشت ، همهء حقايق را دريافت و ديدن حكم داد و براى اين بود كه گفت : لو كشف الغطاء ما ازددت يقينا ( اگر پرده برداشته شود بر يقين من افزوده نگردد ) هيچ دولت آدمى را زيادت از ادراك معقول نيست ، بهشتى كه به حقيقت آراسته باشد به انواع نعيم و زنجبيل و سلسبيل ادراك معقول است و دوزخ با عقاب و اغلال متابعت اشغال جسمانى است كه مردم در حجيم هو - افتند و در بند خيال بمانند . [١] در هيچ يك از متنهايى كه در مآخذ مربوطه مراجعه شد مضمون بيت اول و دوم مولوى - < شعر > گفت پيغمبر على را كاى على شير حقى پهلوانى پر دلى ليك بر شيرى مكن هم اعتميد اندر آ در سايهء نخل اميد < / شعر > ديده نشد . همچنين مضمون بيت پنجم - < شعر > اندرآ در سايهء آن عاقلى كش نتاند برد از ره ناقلى < / شعر >

[١] الرسالة المعراجيه ( يا معراجنامه ) ص ١٥ و كتاب توفيق التطبيق - على بن فضل اللَّه الجيلانى ص ٥٦ .