ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٩٧ - آيا فكر كردهايد كه اين عقائد و رفتارها شما را بكجا مى برند اصلا مى فهميد كه در تاريكىها گم شده و دروغها شما را فريفته است

زندگى است ، و ناتوانى از تفسير و توجيه زندگى معلول گم كردن هدف اعلاى زندگى است و گم كردن هدف اعلاى زندگى معلول سبكسرى و رنگارنگ شدن و تحت تأثير قرار گرفتن شخص در برابر اعتقادات و تفكَّرات و خواسته‌ها و روشهاى متضادّ و متناقض ميباشد . لذا مى توان گفت امير المؤمنين عليه السّلام در جملات مورد تفسير جريان علل و معلولات را در يك رشتهء پيوسته بيان فرموده است . در اينجا مناسب است كه لحظاتى چند روى اين جملهء و تخدعكم الكواذب ( و دروغها شما را مى فريبد . ) توقّف كنيم و بينديشيم . با استقراء و تتبّع كافى در سرگذشت تاريخ بشرى ، اين حقيقت را مى توان مشاهده كرد كه اين انسانها آن اندازه و بآن شدّت صدمات و بدبختىها و سقوطها كه از دروغهاى دروغگويان مبتلا بوده است ، از وباها و زلزله‌ها و آتشفشانىها و طاعونها و درندگان و گزندگان و طوفانها و گردابها و حتّى بيماريهايى كه مرگ انسانها را در پى داشته است ، مبتلا نبوده‌اند . پدرانى وقتى كه خواسته‌اند يزيدهاى خود را بر انسانها مسلَّط كنند ، آنانرا چنين معرّفى مى كردند : اى مردم اين فرزند من يزيد ، بقدرى انسان است ، بقدرى رشد يافته است و باندازه اى اعتلاء و ترقّى روحى دارد ، همين كه سلطنت و زمامدارى او شروع شد ، روى زمين در همان روز مبدّل به بهشت برين خواهد گشت يك قطره خون بنا حقّ ريخته نخواهد شد كاخها و قصرهاى با شكوه و مجلَّل براى همگان ساخته خواهد شد كه يك عدد كوخ در اين روى زمين نخواهد ماند وقتى كه اين فرزند من [ كه در اين ساعت بجهت نادانى شماها مجبور شده‌ام بزور شمشير از شماها براى او بيعت بگيرم ] به سلطنت برسد عدالت در روى زمين چنان حكمفرما خواهد گشت كه هيچ احدى توانائى زور گفتن بهم نوع خود نخواهد داشت همهء انسانها از مادر با مغز ابن سينا و دل اويس قرنى زاييده خواهند شد