ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٢٧٣ - آغاز عبادت آگاهى از جان پاك است كه شعاعى از اشعّهء خداوندى است و پايان آن رسانيدن اين جان به جاذبهء ربوبى
هدفدار و با معنى است ، معلومى را دريابد . گفتيم : نخستين معلَّم خدا است . اكنون مى گوئيم : نخستين مربّى نيز خدا است . با نظر دقيق باين حقيقت كه قرار دادن خلقت بشر به گونه اى كه استعداد تحوّل از حالى به حال كاملتر داشته باشد و از يك عرب بيابانى ابو ذر غفارى ساخته شود و سنائى شاعر معمولى خود محور ، به حكيم سنائى غزنوى مبدّل گردد ، خود اثبات كنندهء اينست كه اوّلين مربّى حقيقى خدا است .
ثانيا - خداوند متعال عقل و قلب را در درون اولاد آدم عليه السّلام
ثانيا - خداوند متعال عقل و قلب را در درون اولاد آدم عليه السّلام نه تنها براى وصول آنان به آگاهىها آفريده است ، بلكه باضافهء اين كه آن دو حقيقت بسيار شريف كار موفّق ساختن انسان را به تحصيل آگاهى و علم انجام مى دهند ، دو عامل درونى گرديدن نيز مى باشند . آيا عقل يك انسان آگاه ، رشد و كمال خود را از آن انسان مطالبه نمى كند آيا اين قلب انسان نيست كه مى گويد :
< شعر > تو همى گوئى مرا دل نيز هست دل فراز عرش باشد نى به پست < / شعر > برخيز ، برخيز از خاك ، تا آگاه شوى از جان پاك ، آگاه شو از جان پاك تا بدانى كه كيستى و از كجا آمده اى براى چه آمدى و بكجا مى روى تا مسير حقيقى خود را كه إنّا للَّه و إنّا إليه راجعون است دريابى ، و با حركت در چنين مسير است كه قانون گرديدن خود را در مى يابى .
ثالثا - خداوند سبحان با ارسال رسولان و انبياى عظام همان گونه كه آيات قرآن مجيد در مواردى متعدّد بيان مى دارد ، باضافهء تعليم ، تزكيه و تربيت انسانها را انجام مى دهد .
ثالثا - خداوند سبحان با ارسال رسولان و انبياى عظام همان گونه كه آيات قرآن مجيد در مواردى متعدّد بيان مى دارد ، باضافهء تعليم ، تزكيه و تربيت انسانها را انجام مى دهد .
آيا كافى نيست خداوند متعال در حدود ١٠٠٠ مورد از قرآن مجيد با كلمهء مقدّس ربّ ، مربّى بودن خود را براى بندگانش گوشزد فرموده است براى توضيح بيشتر در اين مبحث بار ديگر اين قضيّه را كه اوّلين و حقيقىترين معلَّم و مربّى خدا است تفسير مى نمائيم - گفتيم كه اوّلين معلَّم خدا است ، باضافهء دلائل فوق ، آياتى متعدّد از قرآن مجيد آنرا بوضوح كامل اثبات مى نمايد مانند : ١ - ( وَعَلَّمَ آدَمَ الأَسْماءَ كُلَّها ) [ البقرة آيه ٣١ ] ( و خداوند همهء واقعيّات را به آدم عليه السّلام تعليم فرمود . )