ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٢٤٠ - هر مفهومى را به عنوان خدا فكر كنيد ، خدا بزرگتر از آن است
برميگردند و اعتراف ميكنند كه با تعدّى تكلَّف آميز نمى توان به كنه معرفت او نائل گشت . . . ) قسم دوم - بيان مختصّاتى است كه راه شناخت آنها آماده كردن درون براى پذيرش تجلَّى اوصاف آن ذات اقدس است .
قسم دوم - بيان مختصّاتى است كه راه شناخت آنها آماده كردن درون براى پذيرش تجلَّى اوصاف آن ذات اقدس است .
هيچ راهى براى تحصيل شايستگى درون جز تصفيهء آن از آلودگيها و كثافات حيوانى وجود ندارد . بهمين جهت است كه امير المؤمنين ( ع ) در هر موردى از سخنانش كه در بارهء خدا مطلبى را بيان ميكند ، كاملا روشن است كه او در بارهء موجودى سخن مى گويد كه از تجلَّى عالى او در درونش بخوبى برخوردار است ، زيرا در درون اين انسان چنان تصفيه اى صورت گرفته است كه حتّى خيال ناچيزى از آلودگيهاى حيوانى و مادّى راهى بآن ندارد ، مانند آن جمله اى كه مى گويد : أين العقول المستصبحة بمصابيح الهدى و الأبصار اللَّامحة إلى منار التّقوى ، أين القلوب التي وهبت للَّه و عوقدت على طاعة اللَّه [١] ( كجاست آن عقولى كه با چراغهاى هدايت روشن شدهاند و كجاست آن چشمانى كه به كانون نور تقوى مى نگرند و كجاست آن دلهائى كه خود را به خدا بخشيدهاند و به اطاعت خداوندى بسته شدهاند ) قسم سوم - سلب اوصاف مادّى و جسمانى و هرگونه وابستگيها و احتياجات و محدوديّتها ، از ذات اقدس ربوبى است .
قسم سوم - سلب اوصاف مادّى و جسمانى و هرگونه وابستگيها و احتياجات و محدوديّتها ، از ذات اقدس ربوبى است .
در كتاب نهج البلاغه اين گونه توصيفات سلبى فراوان است . اهمّيّتى كه امير المؤمنين عليه السّلام به اوصاف سلبى مى دهد ، ناشى از يك مسألهء ضرورى است كه عبارتست از متوجّه ساختن افكار مردم باين حقيقت كه براى دريافت صحيحى از خدا بايد همهء مفاهيم و اندازه گيريها و الگوهايى را كه آدمى بوسيلهء ارتباط با طبيعت عينى در ذهن خود منعكس مى نمايد ، كنار گذاشت و از صورتگرى با نمودهاى گوناگون جهان طبيعى براى تصويرى بعنوان خدا
[١] . ج ١ شمارهء ١٤٤ .