ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ١٥٥ - گروه دوم - مطالبى است كه رابطهء على ( ع ) را با جهان هستى توضيح مى دهد

( خداوندا ، توئى مأنوسترين مأنوسها به اوليائت و توئى حاضرترين آنان براى كفايت به امور توكَّل كنندگان بر تو . توئى كه نهانىهاى درون آنان را مى بينى و به حال آنان در درونشان آگاهى . اندازهء بينائيهاى آنانرا مى دانى . اسرار پوشيدهء آنان براى تو آشكار و دلهايشان شيفته و بيقرار تست . اگر تنهائى در اين دنيا بوحشتشان بيندازد ، بياد تو انس مى گيرند و اگر مصائب روزگار بر سر آنان فرو ريزد ، پناه بسوى تو مى برند ، زيرا آنان مى دانند كه زمام همهء امور بدست تو و مبانى آنها مستند به قضاى تست . ) گروه دوم - مطالبى است كه رابطهء على ( ع ) را با جهان هستى توضيح مى دهد .
مطالب مربوط به اين ارتباط چنين است كه امير المؤمنين عليه السّلام همهء اجزاء و روابط موجوده در جهان هستى را آيات الهى تلقّى ميكند و مطابق دستورات اكيد قرآن ، به شناخت جهان توصيه مى نمايد . در بعضى از نيايشهاى نهج البلاغه اشاره به حقايق و پديده‌هاى عالم طبيعت مى نمايد مانند ) * اللَّهمّ ربّ السّقف المرفوع و الجوّ المكفوف . . . [١] ( پروردگارا ، اى خداى آسمان برافراشته ، و فضاى محدود و جمع آورى شده . . . ) مسلَّم است كه انسان حقايقى را كه در حال نيايش با اسناد بخدا متذكَّر مى شود ، عظمت آنها را گوشزد مى نمايد كه بدون درك هويّت و خواصّ آنها ، قابل درك نمى باشد و از نظر تكليف انسانى و امكان گرديدنهاى تكاملى ، اين دنيا را بهترين محلّ براى آدمى معرّفى مى نمايد . در سخنانى كه در پاسخ سرزنش كنندهء دنيا فرموده است ، اين جملات وجود دارد : إنّ الدّنيا دار صدق لمن صدقها و دار عافية لمن عرف عنها و دار غنى

[١] خطبهء ١٧١ .