فصول الحکمة؛ شرح فارسی بر منظومه(مبحث الهیات) - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٨٥٠ - حمل شايع

كلّ معدوم مطلق لا يخبر عنه يا كلّ شريك البارى ممتنع يا كلّ اجتماع النّقيضين‌

محال.

پ س امثال اين قضايا در قوّه قضيّه شرطيّه‌اى هستند كه طرفين آن تحقّقى‌

نداشته باشند پ س عقد الوضع وجود نداشته تا در اين قضيّه شرطيّه مقدّم شده باشد،

بنابراين تقدير قضاياى مذكور چ نين است:

كلّ ما تقرّر و صدق عليه المعدوم المطلق و يا شريك البارى و يا اجتماع النّقيضين‌

كان كذا.

منتهى جزئيّات و افراد براى معدوم مطلق يا شريك البارى و يا اجتماع‌

النّقيضين در خارج محقّق نبوده تا اين عناوين بر آنها صادق باشند.

تنبيه‌

قضيّه هليّت بسيطه آنست كه بواسطه‌اش از سؤال به هل بسيطه كه از وجود

شيئ پ رسش مى‌شود جواب داده شود و قضيّه هليّت مركبّه عبارتست از قضيّه‌اى كه‌

بواسطه‌اش از سؤال به هل مركّبه كه از حالات شيئ پ رسش مى‌شود جواب بدهند.

شرح فارسى:

توضيح‌

تقسيم ديگر

براى حمل تقسيمات ديگرى است كه مرحوم مصنّف در اينجا ذكر فرموده و

مجمل آن اين است:

١- يا حمل در قضاياى بتيّه است و يا در غير آن.

قضيّه بتيّه و غير بتيّه: قضيّه بتيّه آنست كه مفادّ هل بتيّه باشد و غير بتيّه‌

آنست كه چ نين نباشد.

تفصيل‌

هر قضيّه‌اى داراى دو عقد است: عقد وضع، عقد حمل.