فصول الحکمة؛ شرح فارسی بر منظومه(مبحث الهیات) - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٨٢٩ - اقسام وحدت

است كه بين واحد و وحدت فرقى نبوده و اقسامى كه براى يكى از آندو هست براى‌

ديگرى نيز مى‌باشد بدون اينكه بينشان تفاوتى بتوان گ ذارد.

شرح فارسى:

توضيح‌

قوله: الوحدة العدديّة: مراد واحد است كه منشاء تكوّن اعداد است اگرچه‌

بنا بر قول صحيح خود عدد نيست.

قوله: حقيقة الوجود لا بشرط و الوجود المنبسط: عبارت دوّم (و الوجود

المنبسط) عطف تفسير است براى عبارت اوّل و مقصود همان وجود سعى است كه‌

قبلا مثالش را بواجب تعالى آورديم.

قوله: و المفهوم: يعنى وحدت حقيقيّه بالعموم دو قسم است: يا بحسب وجود

عام است و يا بحسب مفهوم چ ون وحدت نوعيّه و جنسيّه و عرضيّه و قبلا امثله آنها

گ ذشت.

قوله: و انّما غيّرنا السيّاق الخ: يعنى در بيت قبلى گ فتيم و « هى انم‌

للخصوص» و مقصودمان وحدت حقيقيّه بالخصوص بود و اينك در اينجا از اين معنا

به كلمه (ذو الخصوص العددى) تعبير نموده و عبارت را تغيير داديم و جهت اين امر

مجرّد تفنّن در عبارت نيست بلكه اشاره است باينكه فرقى بين واحد و وحدت نيست‌

و تمام اقسامى كه براى واحد هست براى وحدت نيز عينا ثابت مى‌باشد و مرحوم‌

محقّق آشتيانى فرموده و نيز تغيير سياق مبنى است بر بساطت مفهوم مشتقّ زيرا در

اوّل خصوص گ فته شد و در عبارت دوّم ذو الخصوص و اتّحاد هر دو با هم مبنى است‌

بر مبناى مذكور زيرا بديهى است ذو الخصوص همان خاصّ است كه مشتقّ از

خصوص مى‌باشد.

قوله: فهو فى المفاهيم آية الوحدة الحقّة فى الحقايق: يعنى مثال واحد عددى به‌

مفاهيم اعداد مانند وحدت حقّه (حقتعالى) است بحقايق موجوده پ س همانطورى‌

كه وحدت حقّه مبدء حقائق است و به تكرّر افعال و تجلّيّات ذاتش حقائق متكثّره‌

در عالم كون و وجود تحقّق مى‌يابند همچنين مفهوم واحد عددى وقتى مكرّر شد

مفاهيم اعداد حاصل مى‌شود.