فصول الحکمة؛ شرح فارسی بر منظومه(مبحث الهیات) - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٥١٣ - جواب از دليل سوم

شرح‌

اگر وجوب را اعتبارى يعنى معدوم در خارج بدانيم لازم مى‌آيد كه واجب‌

واجب نبوده مگر در وقت اعتبار و لحاظ عقل و امّا در صورت عدم اعتبار و لحاظ

عقلى بايد معدوم محسوب شود و در نتيجه در چ نين وقتى واجب واجب نيست.

بطلان دليل مذكور

وجه بطلان اين استدلال آنستكه:

اوّلا: به امتناع بلكه به شيئيّت نقض مى‌نمائيم.

ثانيا: در حلّ آن مى‌گوئيم:

اتّصاف ذات بصفتى در ظرفى از ظروف مقتضى نيست كه آن صفت در آن‌

ظرف وجود داشته باشد از اين گ ذشته كلام و صحبت ما در وجوبى است كه كيف‌

نسبت محسوب مى‌شود نه در غير آن.

شرح فارسى:

توضيح‌

دليل سوّم قائلين به خارجى بودن جهات‌

اگر جهات اعتبارى و از امور معدومه در خارج باشند لازمه‌اش اينستكه تا

ماداميكه عقل آنها را اعتبار كند وجود و در غير اينصورت معدوم باشند پ س اگر

عقل در واجب وجوب را اعتبار كرد اتّصاف واجب بوجوب صحيح است و در صورت‌

عدم اعتبار واجب نبايد واجب باشد و اينكلامى است كه كسى بآن قائل نميباشد.

جواب از دليل سوّم

فصول الحكمة، شرح فارسى بر منظومه (مبحث الهيات) ؛ ج‌٢ ؛ ص٥١٣

اين برهان نيز دو جواب داده‌اند: نقضى و حلّى.

امّا نقضى: اين استدلال بدو امر نقض ميشود: