فصول الحکمة؛ شرح فارسی بر منظومه(مبحث الهیات) - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٩٤٢ - شبهه قائلين باتفاق و جواب از آن

يعنى ما اليه الحركة و اين انتظار نيز نسبت به نوع و مواد است چ ه آنكه موادّ با صور

متّحد هستند.

و تو اگر داراى قلبى روشن باشى و به دوام فيض الهى و عدم نفاد و بپايان‌

نرسيدن كلمات و نعم الهى آگاه بوده و بدانى كه كلمه تامّه حقتعالى باب الابواب‌

بوده و توجّه داشته باشى كه حضرتش ممكنات را عبث و بيهوده خلق نكرده البتّه‌

خواهى دانست كه هر ممكنى الزاما بر باب رحمت و نعم الهى توقّفى بايد نمايد.

و الحان ناموزونى كه برخى از اشخاص دارند، ناموزون بودن آنها بملاحظه‌

سليقه حسّيّه اشخاص است امّا بملاحظه نظام كلّى عالم جملگى داراى نظم بوده و

موزون محسوب مى‌شوند.

اين عبارت اشاره است به آنچه ذكر كرديم يعنى غايت اوّل كه ما اليه‌

الحركة مى‌باشد يعنى اين غايت فراهم بوده اگرچه ممكن است در مورد الحان‌

ناموزون غايت دوّمى مفقود باشد.

شرح فارسى:

توضيح‌

شبهه قائلين باتّفاق و جواب از آن‌

از شبهاتى كه از قائلين به بخت و اتّفاق نقل شده تشكيكات ذيل است:

١- طبيعت موجودى است بلا شعور و بدون فكر و كلّيّه افعال صادره از آن‌

بدون استناد بفكر و تأمّل است پ س چگ ونه غرض و هدف براى آن تصوّر شود.

٢- چ ه بسا از طبيعت واحدى افعال متعدّدى صادر شده نظير حرارت كه‌

هم موم را گ داخته و هم بعضى از فلزّات را معقود مى‌نمايد چ ون جيوه كه در حرارت‌

مخصوص بانضمام بعضى از اشياء كه اهل اسرار گ فته‌اند و ذكر آن در اين مقام‌

مناسب و صلاح نيست معقود مى‌گردد.

چ نان چ ه سياهى چ هره گ ازر و سفيدى لباس از آثار تابش و حرارت خورشيد

است.

٣- غايات و اغراضى چ ون فساد و موت، صحّت و حيوة هيچكدام مقصود