فصول الحکمة؛ شرح فارسی بر منظومه(مبحث الهیات) - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٩٤٠ - جواب از مقاله قائلين باتفاق

قوله: و ايضا يقول بالنّظر الى نوع ما يؤدّى الخ: يعنى قائل به بخت و اتّفاق‌

اگرچه نسبت به شخص حفر مسئله علّيّت را قائل و تصديق دارد لكن نسبت به نوع‌

اتّفاق مى‌داند يعنى مى‌گويد خصوص حفر بئر كذائى صحيح است كه مستند بعلّت‌

است ولى مى‌توان در حقّ نوع آن بگوئيم نوع حفرها صدفتا و اتّفاقا به استخراج گ نج‌

برخورد مى‌كنند يعنى ترتّب اين غايت نسبت بنوع اتّفاقى است و در مقابل اين گ فتار

است كه مرحوم مصنّف مى‌فرمايد نوع و شخص را از هم جدا نمودن بتحليل عقل‌

است باعتبار ماهيّت و ذات موجود ولى بلحاظ وجود نوع و شخص در خارج متّحد

بوده و متعدّد نيستند پ س اگر غايت بالعرض براى شخص حفر گ فتيم عينا همين‌

غايت براى نوع نيز مى‌باشد.

متن: « ٢٩٨، ٢٩٧ »