فصول الحکمة؛ شرح فارسی بر منظومه(مبحث الهیات) - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٨٧١ - تقسيم عدم و ملكه

و لا يعتبر قبول فى غير الوقت فتقابل العدم و الملكة للمشهور، قد كان‌

انتمى.

ثمّ ذكرنا وجه تسميته بالمشهورى، فانّه المعروف عند النّاس، لا المعنى‌

الاوّل فانّه شيئ يعرفه الخواصّ و التّعميم عنهم، و هو اصطلاح‌

قاطيغورياس.

يعنى ان المنطقيّين فى مبحث المقولات العشر اصطلحوا عليه تسهيلا

للمتعلّمين.

و ما، اى تقابل وجودىّ و عدمىّ، القبول فيه ليس يعتبر، فهو، بالسّلب‌

و الايجاب عنهم اشتهر.

ترجمه: و اگر قابليّت اختصاص بشخص داشته و نوع و جنس اعتبار و لحاظ نشوند

يا قابليّت در وقت بوده و در غير وقت اعتبار نگردد آنرا تقابل عدم و ملكه مشهورى‌

خوانند.

سپس وجه تسميه آن بمشهورى را بيان كرده و گ فته‌ايم:

جهت اين نام‌گذارى آناست كه اينقسم از تقابل عدم و ملكه نزد مردم‌

معروف و مأنوس است نه معناى اوّل چ ه آنكه معناى اوّل شيئى است كه فقط خواصّ‌

با آن آشنائى داشته و تعميمى كه در آن هست از قبل ايشان مى‌باشد و اينقسم از

تقابل عدم و ملكه (عدم و ملكه مشهورى) اصطلاح قاطيغورياس است يعنى‌

منطقيّين در مبحث مقولات عشر چ نين اصطلاحى را بنيان نهاده تا متعلّمين بسهولت‌

بمطلوب خود دست يابند.

سپس مى‌فرمايد:

و تقابل وجودى و عدمى كه در آن قابليّت اعتبار نشده به تقابل سلب و

ايجاب مشهور شده است.

شرح فارسى:

توضيح‌

مشهورى: اگر قابليّت عدم براى اتّصاف بوجود اختصاص به وقت خاصّى‌