فصول الحکمة؛ شرح فارسی بر منظومه(مبحث الهیات) - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٨٠١ - عينيت تشخص با وجود

مناظ تشخّص‌

در ملاك تشخّص اشياء اختلاف است و در آن ٥ قول نقل شده:

١- تشخّص هر چ يزى به مناسبت خود آن است لذا مناط آن در مادّيّات‌

مادّه و در مجرّدات حاق ذات و باطن حقيقتشان بوده و تشخّص حقتعالى بذات‌

اقدسش مى‌باشد.

٢- تشخّص در ما سوى بعلّت فاعلى و در حقتعالى بنفس ذاتش است.

٣- تشخّص در حقّ سبحانه بهمان نفس ذات است و انواعى كه منحصر

در فرد خاصّ مى‌باشند همچون واجب به باطن ذات بوده و انواعى كه افراد كثيره‌

دارند تشخّصشان بعوارض شخصيّه و طوارى فرديّه است.

٤- تمام اشياء بعوارض شخصيّه مشخّص مى‌شوند مگر وجود حقّ تعالى‌

كه بنفس ذات اقدسش مشخّص است.

٥- مشخّص هر موجودى وجود خاصّ او است لذا ممكنات كه وجودشان‌

زائد بر ماهيّتشان است قهرا تشخّصشان نيز چ نين است و حقّ جلّت عظمته بلحاظ

عينيّت ذاتش با وجود لا رجم تشخّص عين ذات اقدسش است با توجّه با اقوال‌

مذكوره مى‌توان گ فت پ س در مناط تشخّص باريتعالى اختلافى نيست و فقط نزاع‌

در تشخّص ممكنات است.

عينيّت تشخّص با وجود

در اين مقام نيز بين حضرات اختلاف است:

١- فارابى و صاحب اسفار و مرحوم لاهيجى در شوارق و بسيارى از

محقّقين ديگر برآنند كه تشخّص با وجود مصداقا عين هم بوده ولى بحسب مفهوم‌

با هم تغاير دارند و لازمه تغاير مفهومى آنست كه به هر چ يزى كه وجود صادق باشد

تشخّص نيز صادق باشد و بالعكس فقط در ذهن از هم قابل انفكاك مى‌باشند