فصول الحکمة؛ شرح فارسی بر منظومه(مبحث الهیات) - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٥٠٣ - كلام محقق لاهيجى عليه الرحمه

تجزيه و تركيب‌

وجودها: مضاف و مضاف اليه، مبتداء و خبرش « فى العقل» است كه متعلّق‌

باستقرّ ميباشد.

بالتّعمّل: جارّ و مجرور، متعلّق باستقرّ و « باء » بمعناى سببيّه است.

لام: بمعناى تعليل.

صدق: مجرور به « لام » ، متعلّق باستقرّ.

فى المعدوم: جارّ و مجرور، متعلّق به « صدق » .

و التّسلسل: معطوف به « صدق » .

ترجمه: جهات در خارج وجود ندارند بلكه فقط در عقل و ذهن مى‌باشند بدليل‌

اينكه معدوم را بآنها مقيّد مينمايند و نيز اگر در خارج باشند تسلسل پ يش مى‌آيد.

شرح عربى:

غرر

فى انّها اعتباريّة

وجودها، اى وجود الجهات الّتى هى كيفيّات النّسب، فى العقل‌

بالتّعمّل، لا فى الخارج لوجوه.

منها: قولنا، للصّدق فى المعدوم، فانّ المعدوم الممتنع ممتنع الوجود و

واجب العدم و المعدوم الممكن ممكن الوجود و العدم و اتّصاف المعدوم‌

بالصّفات الوجوديّة العينيّة محال.

و منها: قولنا، و التّسلسل، بيانه:

انّه لو كان هذه الكيفيّات متحقّقة فى الأعيان لكانت مشاركة لغيرها

فى الوجود و متميّزة عنها بالخصوصيّات فوجودها غير ماهيّاتها فاتّصاف‌

ماهيّاتها بوجودها لا يخلو عن احد هذه و يتسلسل.

ثمّ اشرنا الى بطلان متمسّكات القائلين بانّها امور خارجيّة بقولنا: